14 lipca 2025. Ministerstwo Gospodarki nie jest w stanie wykorzystać środków przeznaczonych na rozminowywanie terenów, dlatego planuje ograniczyć finansowanie tego programu o dwie trzecie – czyli o 2 mld UAH. Taką informację przekazał przewodniczący parlamentarnej Komisji Finansów, Polityki Podatkowej i Celnej Danyło Hetmancew.
Na razie nie ma jeszcze oficjalnego stanowiska rządu w tej sprawie, jednak Danyło Hetmancew potwierdził w komentarzu dla eDialog, że to sprawdzone informacje i że takie inicjatywy są omawiane w Ministerstwie Gospodarki – obecnie za zamkniętymi drzwiami.
Według niego wysoki stopień zanieczyszczenia terytoriów materiałami wybuchowymi to jedno z kluczowych wyzwań dla państwa na wiele lat do przodu.
Ukraina zajmuje pierwsze miejsce na świecie pod względem powierzchni potencjalnie zaminowanych terenów – 137 tys. km², głównie rolnych. Niemniej jednak, zamiast rozwijać wsparcie państwowe i zdolności w zakresie rozminowywania, rząd de facto ogranicza finansowanie.
Częściowo wynika to z braku specjalistów, którzy mogliby się tym zajmować. Według specjalistycznego pisma Counter-IED Report, na lipiec 2025 r. na Ukrainie działa 108 certyfikowanych operatorów działań przeciwminowych – 100 ukraińskich firm i organizacji oraz 8 zagranicznych – z Danii, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii, Chorwacji i USA. Przy takich zasobach na 2025 r. zaplanowano techniczne rozpoznanie jedynie 31 tys. km² – znacznie mniej niż jedna trzecia całkowitej potencjalnie zanieczyszczonej powierzchni.
Zdaniem Hetmancewa, rząd powinien stymulować rozwój szkolenia kadr, opracowywanie i zakup specjalistycznego sprzętu, a także wspierać weteranów i żołnierzy w przekwalifikowaniu się na specjalistów ds. rozminowywania. Zamiast tego – jak twierdzi – podjęto decyzję sprzeczną z logiką priorytetów bezpieczeństwa i gospodarki państwa. Przewodniczący komisji zapowiedział, że poruszy ten temat podczas rozpatrywania zmian w budżecie, by wykluczyć tę inicjatywę.
Fakt częściowego ograniczenia finansowania rzeczywiście został potwierdzony. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 2 lipca 2025 r., rząd dokonał przesunięcia środków budżetowych: w dokumencie podpisanym przez premiera Denysa Szmyhala wskazano, że wydatki w ramach programu „Rekompensata kosztów za humanitarne rozminowywanie gruntów rolnych” zmniejszają się o 700 mln UAH. Te środki zostały przeznaczone na program częściowej rekompensaty kosztów zakupu ukraińskich maszyn i urządzeń rolniczych. Według resortu, wsparcie to pozwoli zrealizować około 3 tys. wniosków, stworzyć od 600 do 700 nowych miejsc pracy i pobudzić popyt na ukraiński przemysł maszynowy. Z programu skorzystało już ponad 2,6 tys. gospodarstw rolnych.
Pomimo dyskusji wokół finansowania, sam program rozminowywania nadal funkcjonuje. Jak informuje rząd, w czerwcu rolnicy otrzymali 820 hektarów oczyszczonych gruntów rolnych. Operatorzy rozpoczęli już rozminowywanie kolejnych 2,5 tys. hektarów. W programie bierze udział ponad 100 certyfikowanych operatorów, którzy korzystają z 278 jednostek sprzętu. Aby przyspieszyć prace, Ministerstwo Gospodarki wdraża nowe podejście: działki są dzielone na kilka pakietów, co pozwala zaangażować większą liczbę wykonawców jednocześnie. Trwa także techniczna modernizacja sektora – Państwowa Służba ds. Sytuacji Nadzwyczajnych otrzymała nowy system zdalnego wykrywania Mines Eye, a w obwodzie lwowskim otwarto centrum szkoleniowo-testowe Ministerstwa Obrony. W ramach współpracy międzynarodowej podpisano umowę z rządem Włoch i UNDP na 1,5 mln EUR na wsparcie działań przeciwminowych na Ukrainie.
Wiktoria Czyrwa
Zdjęcie dodane przez SN.CHE