2 lipca 2026. Ostatnie dni czerwca zamieniły się w prawdziwy maraton dla uczestników programu „Narodowy Cashback”. Do 30 czerwca zachęcano Ukraińców do wykorzystania wszystkich wcześniej zgromadzonych środków, ponieważ po tej dacie niewykorzystane pieniądze miały wrócić do budżetu państwa. W efekcie wiele osób w pośpiechu opłacało rachunki za media, kupowało ukraińskie produkty, leki czy książki albo przekazywało pozostałe środki na cele charytatywne, aby nie stracić ani jednej hrywny.
Na taki efekt właśnie liczył rząd. Wielu uczestników programu odkłada wykorzystanie cashbacku na później lub po prostu zapomina o zgromadzonych środkach. Wyznaczenie ostatecznego terminu miało zachęcić ich do szybszego wydawania pieniędzy, a tym samym wesprzeć popyt na towary wyprodukowane w Ukrainie.
W mediach społecznościowych użytkownicy wymieniali się pomysłami, jak najlepiej wykorzystać pozostałe środki, a banki i państwowe serwisy tuż przed upływem terminu dodatkowo przypominały o konieczności wydania zgromadzonego cashbacku. Nie obyło się jednak bez problemów. Bliscy autorki tego tekstu nie mogli wykorzystać środków na zakup oznaczonych produktów w sklepie internetowym z powodu błędu po stronie banku. Pojawiły się również trudności podczas zakupów w supermarketach – część produktów objętych programem nie była odpowiednio oznaczona, co utrudniało ich identyfikację.
Okazało się jednak, że cały ten pośpiech był niepotrzebny. W ostatnim dniu rząd zmienił zasady programu i przedłużył możliwość wykorzystania zgromadzonych środków o kolejny miesiąc – do 31 lipca 2026 roku włącznie. Dopiero po tej dacie niewykorzystane środki, zgodnie z wcześniejszymi założeniami, wrócą do budżetu państwa.
Ministerstwo Gospodarki wyjaśniło, że decyzja ma związek z wypłatami za kwiecień. Cashback naliczony za ten miesiąc uczestnicy programu zaczną otrzymywać dopiero od 3 lipca, dlatego bez wydłużenia terminu wielu z nich nie zdążyłoby wykorzystać należnych środków. Do tej wypłaty wliczono również cashback za zakup paliwa, naliczany od 20 marca do 31 maja. Maksymalna kwota zwrotu za kwiecień wynosiła 1000 UAH.
Jednocześnie zmiany dotyczą wyłącznie środków zgromadzonych do tej pory. Cashback naliczony za maj, czerwiec i kolejne miesiące będzie można wykorzystywać do zakończenia stanu wojennego, jednak nie dłużej niż do 30 kwietnia 2028 roku.
Mimo wydłużenia terminu katalog dozwolonych wydatków pozostaje ograniczony. Zgromadzone środki można przeznaczyć na opłacenie usług komunalnych i pocztowych, zakup żywności, leków oraz innych wyrobów medycznych ukraińskiej produkcji, książek i innych publikacji drukowanych, a także przekazać na cele charytatywne, w tym na wsparcie Sił Zbrojnych Ukrainy.
Do listopada 2025 roku lista dostępnych kategorii była szersza. Rząd zmienił jednak zasady programu „Narodowy Cashback”, wyłączając z katalogu dozwolonych wydatków doładowania telefonów komórkowych oraz opłaty za Internet. Decyzja spotkała się z krytyką ze strony uczestników programu, ponieważ właśnie w ten sposób najłatwiej było wykorzystać zgromadzone środki. Ministerstwo Gospodarki tłumaczyło zmianę koniecznością ujednolicenia programu z państwową inicjatywą „Zimowe Wsparcie”, tak aby oba mechanizmy pomocy funkcjonowały według tych samych zasad i były ukierunkowane przede wszystkim na zaspokajanie podstawowych potrzeb obywateli.
Niezależnie od tych zmian program „Narodowy Cashback” cieszy się dużym zainteresowaniem. Według danych Ministerstwa Gospodarki korzysta z niego już ponad 5 mln Ukraińców. Do programu przystąpiło ponad 2 tys. producentów, którzy zarejestrowali przeszło 422 tys. produktów, a także blisko 1,5 tys. sprzedawców. Wysokość cashbacku zależy od kategorii produktu i wynosi 5 lub 15 procent, natomiast maksymalna miesięczna kwota zwrotu sięga 3000 UAH.
Mimo zamieszania wokół terminu rząd nie zamierza rezygnować z programu. Wręcz przeciwnie – pod koniec czerwca Gabinet Ministrów zwiększył jego finansowanie o kolejne 799,2 mln UAH. Dzięki temu łączna kwota przeznaczona na wypłaty w 2026 roku wzrosła z 2,13 mld do 2,93 mld UAH.
Wiktoria Czyrwa
Image by Satheesh Sankaran from Pixabay