26 marca 2026. Ukraina i Stany Zjednoczone rozszerzają współpracę w sektorze energetycznym. Podczas wizyty ukraińskiej delegacji w Waszyngtonie podpisano szereg porozumień z amerykańskimi firmami, a także omówiono przyszłe finansowanie i projekty infrastrukturalne. W sumie tworzy to pakiet decyzji obejmujący cały łańcuch – od wydobycia po sprzęt i technologie. Jak podkreślił minister energetyki Denys Szmyhal, osiągnięte ustalenia mają stworzyć fundament nowej architektury energetycznej.
Wśród już podpisanych decyzji znajduje się umowa o podziale węglowodorów pomiędzy Ministerstwem Energetyki Ukrainy a spółką Aspect Holdings. Formuła umowy o podziale produkcji zakłada, że inwestor finansuje prace poszukiwawcze i wydobycie, a państwo otrzymuje część wydobytych surowców. Taki mechanizm pozwala uruchamiać nowe projekty bez bezpośredniego finansowania z budżetu i zmniejsza obciążenie finansowe państwa, ale jednocześnie sprawia, że kluczowe znaczenie mają warunki podziału oraz kontrola realizacji.
Równolegle Naftogaz Ukrainy sformalizował ustalenia z kilkoma amerykańskimi firmami, które wyznaczają technologiczny wymiar współpracy. Z Solar Turbines omawiane jest utworzenie bazy serwisowej w Ukrainie – obejmującej obsługę techniczną sprzętu, lokalizację usług serwisowych oraz szkolenie specjalistów. We współpracy z Baker Hughes nacisk położono na efektywność pracy turbin gazowych i urządzeń sprężarkowych, co bezpośrednio wpływa na stabilność systemu i poziom wydobycia. Osobnym kierunkiem jest współpraca z American Petroleum Institute (API), obejmująca dostęp do standardów, certyfikacji i praktyk branżowych.
Wszystkie trzy podmioty należą do globalnych graczy rynku energetycznego. Solar Turbines jest jednym z kluczowych producentów przemysłowych turbin gazowych, natomiast Baker Hughes należy do grona wiodących firm serwisowych w sektorze naftowo-gazowym. Ich udział oznacza dostęp do sprzętu, technologii i rozwiązań operacyjnych, od których zależy efektywność całej branży.
Część ustaleń pozostaje na etapie negocjacji i dotyczy finansowania. Ukraina rozmawia ze Stanami Zjednoczonymi o pozyskaniu do 1,4 mld USD za pośrednictwem U.S. International Development Finance Corporation (DFC) na modernizację infrastruktury energetycznej, w tym w sektorze wydobycia gazu. Równolegle omawiane jest rozszerzenie współpracy z amerykańskim Exim Bankiem oraz prowadzone są rozmowy z firmami ze Stanów Zjednoczonych na temat alternatywnych źródeł dostaw oleju napędowego.
Negocjacje te wpisują się w szerszy kontekst współpracy. Podwaliny pod obecne ustalenia położono już w lutym, gdy ministrowie energetyki Ukrainy i USA omawiali przyszłą umowę ramową Energy Deal. Wówczas strony określiły kluczowe kierunki współpracy – dostawy amerykańskiego LNG, wykorzystanie ukraińskiego systemu przesyłu gazu i podziemnych magazynów, a także partnerstwo w energetyce jądrowej. W praktyce chodziło o próbę włączenia ukraińskiej infrastruktury w nową konfigurację energetyczną Europy. Obecne ustalenia rozwijają tę logikę – już na poziomie konkretnych projektów i technologii.
Podczas marcowego spotkania strony omawiały zwiększenie wydobycia gazu i ropy przy udziale amerykańskich firm, wykorzystanie ukraińskich podziemnych magazynów gazu, rozwój pionowego korytarza gazowego oraz projekty infrastrukturalne, w tym terminal naftowy w Odesie, rozpatrywany jako jeden z kierunków transportu surowców do Europy. Ukraina dysponuje jednym z największych w Europie potencjałów magazynowania gazu oraz możliwościami zwiększenia własnego wydobycia, jednak ich wykorzystanie wymaga znaczących inwestycji i modernizacji infrastruktury.
Finansowe zaangażowanie USA w odbudowę sektora energetycznego ma już konkretne parametry. Według strony ukraińskiej Waszyngton przekazał 35,5 mln EUR do Funduszu Wsparcia Energetyki Ukrainy, realizuje siedem projektów pomocy technicznej o łącznej wartości ponad 497 mln USD, a także dodatkowo przeznaczył 276 mln USD. Równolegle tworzona jest Strategiczna Rezerwa Sprzętu Energetycznego – w połowie marca jej budżet wynosił około 197 mln EUR, a środki te mają zostać przeznaczone na gromadzenie kluczowego wyposażenia przed kolejnym sezonem grzewczym.
Dla Stanów Zjednoczonych współpraca ta ma również wymiar pragmatyczny. Oznacza ona rozszerzenie obecności amerykańskich firm w regionie, dostęp do infrastruktury oraz udział w odbudowie ukraińskiego sektora energetycznego i realizacji nowych projektów po zniszczeniach infrastrukturalnych.
Decyzje te nabierają szczególnego znaczenia w kontekście regularnych ataków na ukraińską infrastrukturę energetyczną. Rosyjskie uderzenia w ostatnich miesiącach systematycznie niszczą obiekty energetyczne, w tym elektrownie cieplne, w różnych regionach kraju. Według szacunków DTEK odbudowa części uszkodzonych mocy wymaga około 300 mln EUR. Równocześnie Ukraina pozyskała już około 600 mln EUR na naprawy i zakup sprzętu w celu przygotowania się do kolejnych sezonów. Wsparcia udzielili głównie europejscy partnerzy.