19 października 2025. W Sopocie zakończyło się Europejskie Forum Nowych Idei, orgaznizowane od 2011 roku przez Konfederację Lewiatan przy współudziale BusinessEurope oraz miasta Sopot. W Deklaracji Sopockiej 2025 czytamy: „Musimy kontynuować nasze wsparcie dla Ukrainy i jej obywateli mieszkających w Polsce. Ukraińcy pod naporem rosyjskiej agresji walczą o liberalną demokrację, z której my i reszta Europy możemy się cieszyć. Jednocześnie obywatele Ukrainy stanowią w Polsce wartościową i lojalną grupę społeczną. Nie możemy pozwolić na to, aby partykularnie rozumiane interesy polityczne doprowadziły do dyskryminacji i ataków na tę grupę”.
Premier Donald Tusk mówił na EFNI: „(…) Nasz kraj staje się perłą w koronie całej wspólnoty Zachodu. Bez repolonizacji i reeuropeizacji przegramy wyścig z brutalnymi siłami, które są wokół nas i które nie mają żadnych skrupułów. (…)
Przegramy, jeśli będziemy wypierać fakt, że mamy do czynienia nie tylko z wojną za wschodnią granicą, ale z globalnym sporem o fundamenty demokracji. Chodzi tu o sprawy najważniejsze. Mówiąc o wojnie w Ukrainie, nie powinniśmy myśleć, że Putin i Rosja rozpętali ją wyłącznie z powodu roszczeń terytorialnych. Wszystkie analizy wskazują, że Rosja przegrałaby tę wojnę, gdyby nie wsparcie Iranu, Korei Północnej i, niestety, pomoc Chin. Powinniśmy więc otworzyć oczy na istotę tego konfliktu. To element fundamentalnego sporu cywilizacyjnego – sporu o to, czy cywilizacja oparta na prawach człowieka, praworządności i demokracji przetrwa. Ten spór obserwujemy w różnych wymiarach również w Polsce, USA i Europie.
Wojna w Ukrainie uświadomiła nam, że jako Polska i Europa nie możemy outsourcować kwestii bezpieczeństwa ani wszystkiego, co związane jest z produkcją przemysłową. Nie możemy poświęcać własnego bezpieczeństwa w imię nawet najbardziej szlachetnych idei, takich jak ochrona klimatu. We wszystkim należy znaleźć balans i na nowo ustalić hierarchię priorytetów. Bezpieczny rozwój jest możliwy tam, gdzie istnieje autonomia i suwerenność – zarówno w wymiarze narodowym, jak i kontynentalnym. (…)
Wojna w Ukrainie pokazuje istotę dzisiejszego podziału- chodzi o stosunek do cywilizacji. (…) Nie byłoby dziś Ukrainy, gdyby nie podjęła straceńczej walki. Synteza siły i moralności – to dzisiejsza Ukraina.”
Uczestniczyłem w dyskusji „Wojenna odporność Ukrainy – lekcje dla Europy”.
Zdaniem Kateryny Glazkovej, dyrektor wykonawczej Związku Ukraińskich Przedsiębiorców (SUP), to sektor prywatny stał się w warunkach wojny filarem gospodarki i państwa – 85 proc. firm wznowiło działalność, a MŚP funkcjonują nawet blisko linii frontu. Firmy inwestują w dywersyfikację energetyczną i logistyczną, przechodzą też do produkcji na rzecz obrony. Kateryna Glazkova przestrzegała:
„Nie wierzcie rosyjskiej propagandzie. Macie czas, by się przygotować — nie zmarnujcie go”.
Prof. Maciej Duszczyk, wiceminister spraw wewnętrznych i administracji mówił, że Polska uczy się od Ukrainy działań antydronowych, ochrony infrastruktury krytycznej i ludności cywilnej. W ocenie wiceministra Duszczyka, wnioski są proste: bez systemów antydronowych przy obiektach krytycznych Europa może „przegrać bez wojny”.
Bartłomiej Babuśka, prezes Agencji Rozwoju Przemysłu, podkreślał, że realne zagrożenia dla Polski to nie tylko ataki z powietrza, ale także sabotaż i dywersja uderzające w energetykę. Zaproponował więc zlecenie polskim firmom produkcji generatorów, które w razie kryzysu mogłyby wesprzeć samorządy, szpitale, szkoły, schronienia ludności. Prezes Babuśka akcentował też, że odbudowę Ukrainy należy zaczynać teraz, na etapie planowania i w formule międzyrządowej, a nie rozproszonych przetargów. Testem dojrzałej współpracy ma być odcinek planowanej autostrady Szeginie–Lwów.
Do odwagi w działaniu i myślenia o Ukrainie w kategoriach długofalowych inwestycji nawoływał także Jarosław Bełdowski wiceprezes Kredobanku.
„Polscy przedsiębiorcy, którzy oczekują zerowego ryzyka, nie powinni myśleć o Ukrainie.
Ale ci, którzy potrafią działać mimo niepewności, znajdą tam przestrzeń nie tylko na zysk, lecz także na gospodarczy patriotyzm” – mówił.
Opowiedziałem o doświadczeniach Polsko – Ukraińskiej Izby Gospodarczej, pokazujących że odporność Ukrainy opiera się na heroizmie Sił Zbrojnych Ukrainy, na sprawnym przywództwie, decentralizacji (reforma samorządowa) i digitalizacji państwa. Podkreśliłem znaczenie zmiany społecznej w Ukrainie, jaką jest rosnąca rola kobiet w zarządzaniu państwem, co także zmniejsza poziom korupcji. Przypomniałem, że odbudowa – przy wszystkich „apetytach” przedsiębiorców z całego świata- przede wszystkim ma służyć Ukrainie i ukraińskim przedsiębiorcom. Europa musi docenić innowacyjność ukraińskich firm, szczególnie z obszaru nowych technologii.
Dziękuję Andrzejowi Rudce z Konfederacji Lewiatan za profesjonalne, oparte o rzetelne dane, prowadzenia naszej dyskusji.
Dariusz Szymczycha