9 czerwca 2025. Komisja Europejska proponuje, by ochrona tymczasowa dla uchodźców wojennych z Ukrainy, obowiązująca dotąd do marca 2026 roku, została przedłużona o kolejny rok – do 4 marca 2027.
Jak zaznaczyła Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen „od 2022 roku zapewniamy ochronę osobom uciekającym przed rosyjską wojną agresywną przeciwko Ukrainie i nadal będziemy to robić. Wraz z Ukrainą torujemy drogę do tego, aby ludzie mogli wrócić i odbudować swoje domy, gdy będzie to bezpieczne”. Od rosyjskiej inwazji w lutym 2022 roku ponad 4,3 miliona obywateli Ukrainy uzyskało ochronę w państwach członkowskich Unii Europejskiej.
Propozycja Komisji ma na celu nie tylko przedłużenie tymczasowej ochrony, ale również stworzenie ram dla zorganizowanego i godnego przejścia do innych form pobytu – w zależności od sytuacji jednostkowej i krajowej. Komisja proponuje następujące działania, uwzględniające zarówno potrzeby osób przebywających w UE, jak i długofalowe potrzeby Ukrainy związane z odbudową i reintegracją obywateli.
Proponowane są następujące działania:
- Ułatwienie przejścia do innych statusów prawnych – osoby, które zintegrowały się w państwach członkowskich poprzez naukę języka, podjęcie pracy lub edukację, powinny mieć możliwość uzyskania zezwolenia na pobyt opartego na pracy, studiach, badaniach naukowych lub statusie rezydenta długoterminowego.
- Wsparcie powrotów i reintegracji – państwa członkowskie UE zachęca się do organizowania dobrowolnych i godnych programów powrotów, we współpracy z władzami Ukrainy. Możliwość odbywania wizyt eksploracyjnych na Ukrainie pozwoli uchodźcom podejmować świadome decyzje o powrocie.
- Lepsza informacja i wsparcie instytucjonalne – planowane jest uruchomienie tzw. Unity Hubs – wielofunkcyjnych centrów informacyjnych w państwach członkowskich, które będą wspierać zarówno integrację w krajach przyjmujących, jak i powroty do Ukrainy. Centra te mają być współfinansowane ze środków Funduszu Azylu, Migracji i Integracji (AMIF). Komisja powoła także specjalnego wysłannika ds. Ukraińców w UE.
Wniosek Komisji trafi teraz pod obrady Rady Unii Europejskiej, która będzie odpowiedzialna za jego formalne przyjęcie.
Nune Gevorgian