16 września 2025. Rząd zatwierdził projekt ustawy budżetowej na 2026 rok i przekazał go do Rady Najwyższej. To już piąty budżet wojenny, dlatego oczywistym priorytetem pozostaje armia i bezpieczeństwo.
Łączne wydatki zaplanowano na poziomie prawie 4,8 bln UAH, czyli o 415 mld więcej niż rok wcześniej. Dochody, bez uwzględnienia pomocy zewnętrznej, mają wynieść 2,826 bln UAH — to o 446,8 mld więcej niż w 2025 roku. Deficyt ukształtuje się na poziomie 1,9 bln UAH, a rząd liczy na pozyskanie około 2,1 bln UAH od międzynarodowych donorów, czyli w przybliżeniu 46,5 mld USD według kursu budżetowego 45,7 UAH za dolara. To nawet więcej niż prognozował NBU, i niemal o 10 mld USD powyżej wcześniejszych oczekiwań.
Struktura dochodów pokazuje, że największe wpływy rząd planuje uzyskać z VAT od towarów importowanych — ponad 683 mld UAH, z podatku dochodowego od osób fizycznych i składki wojskowej — ok. 576 mld, z VAT od towarów krajowej produkcji — prawie 393 mld, z podatku dochodowego od przedsiębiorstw — 291 mld. Istotną część dochodów mają zapewnić także akcyzy: 167 mld z importu i ponad 161 mld z produkcji krajowej. Na rynku wewnętrznego długu Ministerstwo Finansów zamierza pozyskać około 420 mld UAH, przy czym spłaty przekroczą 524 mld, co oznacza ujemne saldo.
Największy blok wydatków przypada na obronę i bezpieczeństwo. W 2026 roku na tę sferę przeznaczono 2,8 bln UAH, czyli ponad 27 proc. PKB. Główne pozycje to wynagrodzenia wojskowych z dodatkami (ponad 1,26 bln UAH) oraz zakupy broni i sprzętu (ok. 723 mld UAH). Oddzielnie przewidziano finansowanie produkcji krajowej amunicji, rakiet, systemów obrony przeciwrakietowej, sprzętu lotniczego i pancernego na kwotę ponad 44 mld UAH. Poprzednie lata pokazują, że te liczby często w połowie roku są korygowane w górę.
Znaczące środki otrzyma również sfera społeczna. Na system emerytalny przeznaczono ponad 1 bln UAH, na programy socjalne — prawie 215 mld, a ponad 21 mld trafi do funduszu obowiązkowego państwowego ubezpieczenia społecznego na wypadek bezrobocia. Łączne wydatki na świadczenia socjalne przekroczą 1,26 bln UAH. W dziedzinie edukacji zapisano 265,4 mld UAH, z czego prawie 184 mld przeznaczono na wynagrodzenia pracowników, a 53,8 mld na ich podwyżki o 50 procent. W budżecie przewidziano też projekty inwestycyjne (schrony, kuchnie szkolne, autobusy, podręczniki) oraz rozszerzenie programu żywienia w szkołach. Na ochronę zdrowia rząd przeznaczył 258 mld UAH: ponad 191 mld na program gwarancji medycznych, w tym leczenie i rehabilitację wojskowych, ponad 41 mld na wynagrodzenia personelu medycznego, 8,7 mld na darmowe leki. Dodatkowo zapisano 15 mld na centralne zakupy leków i 10 mld na nowy program badań przesiewowych dla osób powyżej 40. roku życia.
Oddzielnym kierunkiem są wydatki na rozwój demograficzny, wsparcie osób wewnętrznie przesiedlonych oraz weteranów. Łącznie na te cele przeznaczono ponad 114 mld UAH. Na pomoc dla kobiet w ciąży i matek z dziećmi przewidziano ponad 24 mld, na osoby przesiedlone — ponad 72 mld, w tym na opłacenie zakwaterowania i rekompensaty za zniszczone mieszkania. Na wsparcie dla weteranów zapisano 17,9 mld UAH: z tego 5,7 mld trafi na mieszkania dla wojskowych z niepełnosprawnością, a reszta na pomoc psychologiczną, adaptację zawodową, jednorazowe wypłaty i budowę narodowego cmentarza pamięci.
Na wsparcie biznesu i gospodarki ogółem zaplanowano 41,5 mld UAH. Wśród programów znajdują się: „Dostępne kredyty 5-7-9 procent”, „єOselya”, granty, parki przemysłowe, narodowy cashback oraz kontynuacja inicjatywy Brave1 dla twórców technologii obronnych. Dla sektora rolno-spożywczego przewidziano 13,1 mld UAH: dotacje na hektar dla terenów przyfrontowych, ubezpieczenie plonów, wsparcie dla rolników i około 1 mld na humanitarne rozminowanie. Oddzielnie zapisano 7,4 mld na rozwój innowacji i 19,9 mld na projekty naukowe, w tym wsparcie młodych naukowców oraz tworzenie obronnych centrów badawczych.
Fundusz inwestycji publicznych w 2026 roku wyniesie prawie 46 mld UAH. Główne kierunki to infrastruktura transportowa (37 mld), modernizacja placówek medycznych i socjalnych (24 mld), a także projekty edukacyjne i energetyczne. Część środków przeznaczono na rozwój systemów nawadniania, szczególnie istotnych dla rolnictwa.
- Makroprognoza rządu zakłada wzrost PKB o 2,4 proc. i inflację na poziomie około 10 procent.
- Średnioroczny kurs dolara prognozowany jest na 45,7 UAH. Rząd podkreśla jednak, że kurs walutowy jest jedynie orientacyjnym wskaźnikiem i nie musi odzwierciedlać realnej dynamiki rynku.
- Płaca minimalna wzrośnie do 8647 UAH, a średnia spodziewana jest na poziomie około 30 tys. UAH.
Budżet na 2026 rok pokazuje, że rząd dąży do zapewnienia armii wszystkiego, co niezbędne, a jednocześnie do zagwarantowania środków na programy społeczne, zdrowie, edukację, wsparcie biznesu i nauki.
Jego realność będzie jednak bezpośrednio zależeć od tego, czy uda się pozyskać ponad 46 mld USD finansowania zewnętrznego, bez którego pokrycie rekordowego deficytu okaże się niemożliwe.