1 października 2026. Wojna w Ukrainie to nie tylko bezpośrednie zagrożenie życia związane z ostrzałami i działaniami militarnymi. Jej konsekwencją jest również ograniczony dostęp do podstawowej opieki medycznej, szczególnie w miejscowościach przyfrontowych i na terenach wyzwolonych spod rosyjskiej okupacji. Odpowiedzią na jeden z tych problemów jest „Feminine Shuttle” - mobilny gabinet ginekologiczny, dzięki któremu kobiety mogą korzystać z bezpłatnej diagnostyki w miejscach, gdzie dostęp do lekarzy i placówek medycznych pozostaje ograniczony. Projekt jest współfinansowany przez Philip Morris Ukraine.
Za inicjatywą stoi ukraiński lekarz Serhii Baksheiev - ginekolog-położnik, specjalista medycyny reprodukcyjnej i wolontariusz medyczny. Od pierwszych dni pełnoskalowej rosyjskiej agresji udzielał pomocy kobietom, w tym przy porodach odbywających się w warunkach wojennych. Jak opisuje BBC, po rozpoczęciu inwazji pracował m.in. w schronie w Kijowie, pomagając przy narodzinach dzieci podczas rosyjskich bombardowań.
Pomysł stworzenia mobilnego gabinetu pojawił się później, podczas wyjazdów Baksheieva z misjami medycznymi na tereny dotknięte działaniami wojennymi. Lekarz zetknął się tam z problemem braku podstawowej infrastruktury, część szpitali i ośrodków zdrowia została zniszczona, a dostęp do specjalistów stał się dla mieszkańców niektórych miejscowości niezwykle trudny.
„Feminine Shuttle” jest specjalnie wyposażonym mobilnym gabinetem przeznaczonym do prowadzenia badań ginekologicznych na terenach przyfrontowych i wyzwolonych spod rosyjskiej okupacji. W pojeździe znajduje się m.in. fotel ginekologiczny, aparat USG oraz sprzęt umożliwiający przeprowadzanie badań i drobnych zabiegów. Dzięki temu lekarz może wykonywać diagnostykę bezpośrednio w miejscowościach, w których tradycyjna infrastruktura medyczna jest niedostępna lub jej możliwości zostały poważnie ograniczone.
Skala działalności pokazuje, jak duże jest zapotrzebowanie na tego rodzaju pomoc. Według danych przytoczonych przez BBC do lipca 2025 roku Serhii Baksheiev przeprowadził w mobilnej klinice ponad tysiąc badań ginekologicznych. Wszystkie są wykonywane bezpłatnie w ramach działalności humanitarnej, dla części pacjentek wizyta w mobilnym gabinecie była pierwszym kontaktem z lekarzem od rozpoczęcia pełnoskalowej wojny.
Znaczenie projektu wykracza więc poza samą dostępność konsultacji. Regularna profilaktyka pozwala wykrywać schorzenia na wcześniejszym etapie, podczas gdy wojna sprawiła, że dla wielu kobiet rutynowe badania stały się znacznie trudniejsze do wykonania.
„Feminine Shuttle” funkcjonuje w rzeczywistości, w której ukraiński system ochrony zdrowia od kilku lat znajduje się pod ogromną presją. W materiale BBC z lipca 2025 roku, powołującym się na dane Światowej Organizacji Zdrowia, wskazano, że od rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji odnotowano ponad 1940 ataków na ukraińską infrastrukturę ochrony zdrowia. Skutkiem wojny jest jednak nie tylko fizyczne niszczenie placówek. Problemem pozostają także niedobory personelu, trudności transportowe oraz ograniczona możliwość dotarcia mieszkańców mniejszych miejscowości do specjalistów.
Jednym z podmiotów zaangażowanych we wsparcie inicjatywy jest Philip Morris Ukraine, firma była współsponsorem „Feminine Shuttle”. Wsparcie projektu wpisuje się w szerszą działalność humanitarną prowadzoną przez Philip Morris International i Philip Morris Ukraine po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej agresji.
Według dostępnych danych PMI przeznaczył około 10 mln dolarów na pomoc humanitarną w Ukrainie, środki te były wykorzystywane m.in. na zakup 22 ambulansów, aparatu rentgenowskiego dla szpitala w Iwano-Frankiwsku oraz podstawowego zaopatrzenia dla ludności. Philip Morris Ukraine finansował także dwie mobilne jednostki intensywnej terapii służące do transportu ciężko rannych oraz specjalistyczny sprzęt resuscytacyjny dla szpitala w obwodzie dniepropietrowskim.
„Feminine Shuttle” jest tym samym przykładem rozwiązania stosunkowo niewielkiego w porównaniu ze skalą potrzeb ukraińskiego systemu ochrony zdrowia, ale mającego bardzo konkretny wpływ na życie lokalnych społeczności. Pokazuje również znaczenie współpracy lekarzy, wolontariuszy i sektora prywatnego w sytuacji, w której państwowy system ochrony zdrowia musi jednocześnie odpowiadać na potrzeby milionów pacjentów i funkcjonować w warunkach trwającej wojny.
Dopóki część kobiet nie może dotrzeć do lekarza, rozwiązaniem pozostaje odwrócenie tej relacji: to lekarz dociera do nich.
Nune Gevorgian
Źródła:
https://www.bbc.com/news/articles/c4gezrz5gwyo
https://mediacenter.org.ua/theme-tags/doctors/page/7/?utm_source