28 kwietnia 2025. Maryna Poroszenko, małżonka piątego prezydenta Ukrainy Petra Poroszenki, złożyła do sądu pozew o podział majątku o wartości ponad 17 mld UAH. Wywołało to poruszenie w ukraińskim społeczeństwie — pojawiły się spekulacje o konflikcie, a nawet o możliwości rozwodu pary. Jednak sprawa okazała się bardziej przyziemna: chodzi o wspólną strategię ochrony aktywów.
Oficjalne wyjaśnienia dotyczące kroku Maryny Poroszenko przedstawiła partia Europejska Solidarność, związana z jej mężem. Według tej wersji, podział majątku ma na celu odblokowanie finansowania Fundacji Charytatywnej Poroszenki, które obecnie jest wstrzymane w wyniku sankcji nałożonych przez Radę Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony. Partia twierdzi, że władze próbują ograniczyć możliwość Petra Poroszenki w finansowaniu pomocy dla Sił Zbrojnych Ukrainy oraz działalności politycznej, a podział majątku jest sposobem obejścia tych przeszkód w sposób legalny.
Wiadomo, że Maryna Poroszenko ubiega się o udział w majątku wspólnym, który wyceniła na ponad 17,1 mld UAH. Wśród konkretnych obiektów, które chce przejąć — kilkadziesiąt dzieł sztuki z kolekcji Petra Poroszenki, w tym obrazy Botticiniego, Bruegla, Velázqueza i innych. W pozwie wymieniła także samochód Volvo S90 2.0 T8 Inscription (rocznik 2021), motocykl Honda CMX 1100D oraz naczepę King Trailers GTS443-17.5.
Ponadto Maryna Poroszenko domaga się praw korporacyjnych w Przedsiębiorstwie Akcyjnym Zamknięty Niedywersyfikowany Korporacyjny Fundusz Inwestycyjny Prime Assets Capital (kluczowa struktura zarządzająca aktywami Poroszenki).
Zgodnie z Kodeksem Rodzinnym Ukrainy cały majątek nabyty w trakcie małżeństwa jest uważany za wspólną własność niezależnie od tego, na kogo jest formalnie zarejestrowany. Jeśli sąd uzna część aktywów za osobistą własność Maryny Poroszenko, będzie ona mogła domagać się zniesienia ograniczeń dotyczących tej części. Jednak eksperci ostrzegają, że w warunkach wysokiej wrażliwości politycznej sprawa raczej nie będzie rozpatrywana wyłącznie na płaszczyźnie prawnej. Niektórzy prawnicy podkreślają, że sąd będzie musiał ocenić nie tylko formalną zasadność pozwu, ale również rzetelność działań stron.
Pojawiły się nawet opinie, że małżonkowie Poroszenko mogą zostać oskarżeni o oszustwo. Maryna Poroszenko złożyła bowiem pozew o podział majątku, podczas gdy sami Poroszenkowie oficjalnie przyznali, że między nimi nie ma żadnego sporu o podział. W prawie cywilnym Ukrainy sąd może rozpatrywać sprawę o podział majątku jedynie w przypadku istnienia rzeczywistego sporu między małżonkami. Pozew bez sporu nie jest dopuszczalny. Jeśli pozew został złożony wyłącznie w celu uzyskania orzeczenia sądowego i obejścia sankcji (a taki cel otwarcie przyznaje partia Solidarność Europejska), może to być zakwalifikowane jako oszustwo — uważają prawnicy. Ich zdaniem sędzia, który wyda wyrok na korzyść Maryny Poroszenko, ryzykuje odpowiedzialnością dyscyplinarną, a nawet usunięciem z urzędu.
Przypomnijmy, że sankcje przeciwko Petrowi Poroszence zostały wprowadzone decyzją Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy 12 lutego 2025 roku na podstawie „zagrożenia dla bezpieczeństwa państwowego, integralności terytorialnej i gospodarki Ukrainy”. Służba Bezpieczeństwa Ukrainy nie sprecyzowała publicznie szczegółów zarzutów. Już w grudniu 2021 roku Poroszence postawiono zarzut zdrady stanu: śledczy uważają, że podczas swojej prezydentury rzekomo uzależnił on Ukrainę energetycznie od Rosji i kontrolowanych przez nią grup DRL i ŁRL.
Według danych Forbes, pod koniec 2024 roku majątek Petra Poroszenki był szacowany na 1,8 mld USD, co plasowało go na trzecim miejscu wśród najbogatszych Ukraińców. Głównym aktywem pozostaje koncern cukierniczy Roshen — największy producent słodyczy w Ukrainie. Drugim co do wielkości aktywem jest holding rolny Ukroprominvest-Agro, posiadający bank ziemi ponad 108 tysięcy hektarów w obwodach winnickim, czerkaskim i żytomierskim. W 2024 roku firma ta stała się trzecim co do wielkości producentem cukru w Ukrainie z 14 proc. udziałem w rynku.
Jeśli chodzi o aktywa medialne, do 2021 roku Poroszenko był właścicielem „5 kanału” i „Prymego”, ale w wyniku wprowadzenia tzw. ustawy antyoligarchicznej zmuszony był je sprzedać. Obecnie, według danych YouControl na luty 2025 roku, beneficjentką kanałów jest dziennikarka Switłana Głuchowska.
Formalnie Petro Poroszenko pozostaje obecnie beneficjentem kilku spółek, takich jak Maksimum TV-Kijów, Maksimum TV-Dniepropietrowsk, Invest Consult, funduszu Prime Assets Capital i bank MIB. Jednakże należy pamiętać, że jeszcze w 2022 roku, w ramach śledztwa prowadzonego przez Państwowe Biuro Śledcze w sprawie zdrady stanu, Sąd Peczerski w Kijowie zajął udziały Poroszenki w szeregu spółek. W rezultacie decyzja Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony o blokadzie aktywów w 2025 roku w znacznej mierze powiela wcześniejsze ograniczenia.
Wiktoria Czyrwa
Image by WikimediaImages from Pixabay