20 lipca 2025. Komisja Europejska przedstawiła projekt wieloletnich ram finansowych na lata 2028-2034, czyli kolejnego budżetu wspólnoty. Projekt zakłada budżet na blisko 2 bln EUR (czyli średnio 1,26 proc. dochodu narodowego brutto UE w latach 2028–2034).
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen przedstawiła propozycję utworzenie funduszu o wartości 100 mld EUR dedykowanego Ukrainie. Inicjatywa ta, jako część wieloletnich ram finansowych UE (2028–2035), ma stać się największym długoterminowym zobowiązaniem finansowym wobec państwa trzeciego w historii UE. Na stronie internetowej Komisji czytamy, że „wsparcie dla Ukrainy będzie oparte na pewnej elastyczności, biorąc pod uwagę skalę i nieprzewidywalność potrzeb. Wsparcie dla operacji o aspektach wojskowych będzie nadal pokrywane z Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju”.
Kwota 100 mld EUR miałoby zostać wypłacona Ukrainie w ciągu siedmiu lat, począwszy od 2028 roku i może łączyć dotacje, pożyczki i gwarancje. Podobnie jak w przypadku obecnego Instrumentu na rzecz Ukrainy/ Ukraine Facility o wartości 50 mld EUR, na lata 2024–2027, kluczową rolę zapewne będzie odgrywać warunkowość – finansowanie będzie powiązane nie tylko z potrzebami Ukrainy, ale z postępami w reformach, działaniach antykorupcyjnych i praworządności.
Piszemy o tym trybie warunkowym, gdyż od projektu wspólnych ram finansowych do jego wdrożenie dość trudna droga.
Po pierwsze, budżet na lata 2028-2024 będzie omówiony przez państwa członkowskie w Radzie UE. Przyjęcie rozporządzenia w sprawie wieloletnich ram finansowych wymaga ich jednomyślności, po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.
Po drugie, choć wydatki planowane na lata 2028-2034 są porównywalne z realnymi wydatkami UE w bieżącej perspektywie finansowej, to planowane są nowe elementy po stronie dochodowej (m.in. ETS, CBM, CORE). Niektóre z nich wymagają jednomyślności i zatwierdzenia przez państwa członkowskie zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.
Po trzecie, pojawiła się nowa struktura wydatków, która zakłada zmiany- a te z reguły są kwestionowane przez dotychczasowych beneficjentów.
Piotr Serafin, Komisarz UE do spraw budżetu, administracji publicznej i zwalczania nadużyć finansowych ocenił projekt następującymi słowami:
„UE pokazała, że potrafi działać zdecydowanie i ambitnie – w czasie pandemii, podczas wojny w Ukrainie. Idźmy dalej tą drogą i udowodnijmy po raz kolejny, że Europa osiąga swoje cele wspólnie, dysponując środkami pozwalającymi na zbudowanie niepodległej Europy w nadchodzących latach”.
Red.
Więcej: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_25_1847