17 czerwca 2025. Akcesja Ukrainy do Unii Europejskiej może przynieść korzyści gospodarcze zarówno Ukrainie, jak i państwom Europy Środkowej. Polska, która jest obecnie drugim po Chinach partnerem handlowym Ukrainy, może liczyć na wzrost PKB rzędu 0,17 proc. Kolejnymi największymi beneficjentami regionu byłyby Litwa i Węgry. Po akcesji Ukrainy do UE może się zwiększyć eksport z państw UE na Ukrainę wszystkich towarów i usług.
Wśród sektorów ukraińskiej gospodarki największe korzyści z członkostwa w UE odniosłyby branża włókienniczo-odzieżowa, budowlana, handel hurtowy i detaliczny oraz sektory obecnie objęte kontyngentami.
Takie wnioski płyną z ogłoszonego właśnie raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) pod tytułem „Wzajemne korzyści: gospodarcze konsekwencje integracji Ukrainy z UE dla Europy Środkowej”.
Ze względu na dużą nieprzewidywalność sytuacji Ukrainy, w oparciu o modele ekonomiczne, analitycy PIE przedstawili trzy scenariusze rozwoju Ukrainy po przystąpieniu Unii Europejskiej. To analiza ekonomiczna, nie polityczna, dlatego nie prognozowano daty możliwej akcesji.
Scenariusz 1 „Stagnacja gospodarcza”: Ukraina przeprowadza reformy w ograniczonym zakresie, co skutkuje niskim poziomem napływu funduszy unijnych i brakiem masowych inwestycji zagranicznych. Luka produktywności względem reszty świata pozostaje bez zmian. Zakłada się spadek populacji do 25 mln mieszkańców.
Scenariusz 2 „Umiarkowany wzrost”: Ukraina zamyka lukę produktywności względem USA w tempie z lat 1994–2019 – produktywność rośnie o 1,6 proc. w ciągu 2 lat. Zakłada się stabilną populację i umiarkowany rozwój, bez silnych impulsów zewnętrznych.
Scenariusz 3 „Szybka konwergencja”: Ukraina dynamicznie modernizuje przemysł i w pełni włącza się w łańcuchy dostaw Europy Środkowej. Produktywność rośnie o 7,8 proc. w ciągu 2 lat – na poziomie porównywalnym z najszybciej rozwijającymi się krajami regionu w latach 1994–2019 (Polska, Rumunia, Estonia, Litwa, Łotwa). Populacja pozostaje stabilna, a roczny napływ funduszy z UE wynosi 11–12 mld EUR.
Rozszerzenie UE o Ukrainę będzie miało pozytywny wpływ na PKB Ukrainy we wszystkich zakładanych scenariuszach. W scenariuszu 3 „Szybka konwergencja” przystąpienie do unii celnej, sprzyjające włączeniu Ukrainy w łańcuchy dostaw w regionie Europy Środkowej oraz reformy gospodarcze i napływ do Ukrainy funduszy z UE skutkujące wzrostem produktywności, mogą wywołać znaczący, ponad 26-procentowy wzrost wartości PKB Ukrainy. W pozostałych scenariuszach spodziewany wzrost wartości PKB, w zależności od tempa wzrostu produktywności i wielkości populacji, może wynieść od blisko 1,7 proc. (scenariusz 1) do 6,82 proc. (scenariusz 2).
Przystąpienie Ukrainy do UE wywoła wzrost PKB także w państwach Europy Środkowej. Poza Ukrainą państwami, które mogą uzyskać najwięcej korzyści z rozszerzenia UE o Ukrainę są Polska, Litwa i Węgry, niezależnie od zakładanego scenariusza. W tych krajach w scenariuszu „Szybka konwergencja” można się spodziewać wzrostu wartości PKB w granicach od 0,13 proc. do 0,17 proc.
Akcesja do Unii Europejskiej przyniesie silne impulsy rozwojowe dla wielu sektorów ukraińskiej gospodarki. Największe korzyści odnotują: budownictwo, przemysł włókienniczo-odzieżowy, handel hurtowy i detaliczny oraz sektory objęte kontyngentami w ramach umowy DCFTA (m.in. rolnictwo). Ich rozwój będzie napędzany przez liberalizację handlu, napływ funduszy UE i rosnący popyt wewnętrzny, wsparty odbudową kraju po wojnie – podobnie jak miało to miejsce wcześniej w Polsce czy Rumunii.
W scenariuszu „Szybka konwergencja” modelowanie wskazuje na największe wzrosty produkcji:
- budownictwo: +40 proc.,
- odzież i tekstylia: +30 proc.,
- cukrownictwo: +24 proc.,
- przemysł olejarski i tłuszczowy: +19 proc.,
- przemysł mięsny: +16 procent.
Wzrosty w granicach 10–15 proc. mogą wystąpić w przemyśle ciężkim, handlu hurtowym i detalicznym, naprawie pojazdów, transporcie lotniczym i przetwórstwie żywności. Wzrostowi produkcji na Ukrainie towarzyszyłoby tylko nieznaczne ograniczenie produkcji w innych krajach UE, w tym w Polsce. Ponadto, w scenariuszu szybkiej konwergencji popyt gospodarstw domowych na usługi i produkty przetwórstwa przemysłowego mógłby wzrosnąć nawet o ponad 25 proc., szczególnie w obszarach: budownictwa, transportu (lądowego, wodnego i lotniczego), sprzedaży pojazdów, produktów przemysłu ciężkiego i kopalnictwa.
Raport do pobrania TUTAJ.
Red.