4 sierpnia 2026. Wołodymyr Zełenski przeprowadził szeroko zakrojoną reorganizację personalną w sektorze bezpieczeństwa oraz służbie dyplomatycznej. Część decyzji została już sformalizowana prezydenckimi dekretami, kolejne na razie pozostają na etapie zapowiedzi.
Najważniejsza zmiana dotyczy Rustema Umierowa. Były minister obrony, który przez ostatni rok pełnił funkcję sekretarza Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy, został szefem Służby Wywiadu Zagranicznego. Prezydent wyjaśnił, że oprócz kierowania wywiadem Umierow nadal będzie odpowiadał za negocjacje międzynarodowe, współpracę ze Stanami Zjednoczonymi, kwestie związane z zakończeniem wojny oraz zawieranie nowych porozumień obronnych, w szczególności dotyczących bezzałogowców.
Nominacja Umierowa wypełniła wakat istniejący od stycznia tego roku. Po przejściu dotychczasowego szefa Służby Wywiadu Zagranicznego, Ołeha Iwaszczenki, na stanowisko szefa Głównego Zarządu Wywiadu, obowiązki szefa SWZ pełnił jego pierwszy zastępca Ołeh Łuhowski.
Stanowisko Umierowa w Radzie Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony objął Ihor Kłymenko. Do lipcowej rekonstrukcji rządu przez ponad dwa lata kierował Ministerstwem Spraw Wewnętrznych, a wcześniej przez blisko cztery lata stał na czele Policji Narodowej. To właśnie jego nazwisko wymieniano wśród najbardziej prawdopodobnych kandydatów na ministra obrony po Mychajle Fedorowie. Ostatecznie jednak, po skandalu i protestach ulicznych, które wybuchły po odwołaniu Fedorowa, Kłymenko zrezygnował z objęcia tego stanowiska.
Zełenski uzasadnił nominację Kłymenki na sekretarza RBNiO jego doświadczeniem w koordynowaniu działań struktur siłowych oraz organizacji funkcjonowania państwa w warunkach wojny. W najbliższym czasie ma on zwołać posiedzenie poświęcone przygotowaniom regionów do nadchodzącego sezonu jesienno-zimowego.
Równie istotne zmiany rozpoczęły się w służbie dyplomatycznej. Prezydent podpisał dekret o odwołaniu Ołhy Stefaniszyny ze stanowiska ambasadora Ukrainy w Stanach Zjednoczonych. Tym samym zakończyły się trwające od kilku tygodni spekulacje dotyczące zmiany szefa ukraińskiej placówki w Waszyngtonie. Sama Stefaniszyna uzasadniła swoją decyzję względami osobistymi i podkreśliła, że najważniejsze cele jej misji zostały zrealizowane. Jak zaznaczyła, w czasie jej kadencji udało się wzmocnić amerykańskie wsparcie dla Ukrainy, zwiększyć dostawy uzbrojenia oraz przenieść relacje dwustronne na poziom długofalowego partnerstwa.
Na razie nie podano oficjalnie, kto będzie reprezentował Ukrainę w Waszyngtonie. Wśród potencjalnych kandydatów wymieniano wcześniej byłą premier Julię Swyrydenko oraz Rustema Umierowa, jednak po jego nominacji na szefa Służby Wywiadu Zagranicznego ta kandydatura przestała być aktualna. W ostatnich dniach media informowały również, że jednym z kandydatów może być zastępca szefa Biura Prezydenta, generał brygady Pawło Palisa. Dotychczas nie zostało to jednak oficjalnie potwierdzone.
Dwie kolejne decyzje personalne pozostają na razie jedynie zapowiedziami. Wołodymyr Zełenski poinformował, że ambasador Ukrainy w Polsce Wasyl Bodnar oraz ambasador w Czechach Wasyl Zwarycz mają objąć stanowiska wiceministrów spraw zagranicznych. Dla obu dyplomatów oznaczałoby to powrót do pracy w centrali MSZ. Wasyl Bodnar pełnił już funkcję wiceministra w latach 2017-2021, natomiast Wasyl Zwarycz ma wieloletnie doświadczenie na kierowniczych stanowiskach zarówno w ministerstwie, jak i w służbie dyplomatycznej. Ich ewentualne nominacje są więc postrzegane raczej jako wzmocnienie kierownictwa resortu niż efekt zastrzeżeń do ich dotychczasowej pracy.
Dekrety o ich odwołaniu nie zostały jednak jeszcze opublikowane. Formalnie zarówno Bodnar, jak i Zwarycz nadal pozostają szefami ukraińskich placówek dyplomatycznych. Oznacza to, że kwestia obsady ambasad w Warszawie i Pradze wciąż pozostaje otwarta.
Obecne zmiany kadrowe mogą być jedynie początkiem szerszej reorganizacji ukraińskiej dyplomacji. Już w lipcu Wołodymyr Zełenski zapowiadał zmiany w kilku ambasadach. Po zakończeniu roszad w sektorze bezpieczeństwa uwaga najprawdopodobniej skoncentruje się właśnie na odnowieniu zespołu dyplomatycznego.
Wiktoria Czyrwa
Foto: narada korpusu dyplomatycznego w Kijowie, Biuro Prezydenta Ukrainy.