19 marca 2026. Od początku pełnoskalowej rosyjskiej agresji na Ukrainę obywatele Ukrainy złożyli w Polsce aż 134 tys. wniosków o rejestrację działalności gospodarczej. Jak wynika z danych Ministerstwa Rozwoju i Technologii, przekazanych na wniosek Polsko-Ukraińskiej Izby Gospodarczej, 48,8 tys. z tych wnioskodawców posiadało status UKR. Oznacza to, że blisko dwie trzecie działalności gospodarczych zostało zarejestrowanych przez osoby niekorzystające z ochrony czasowej.
To właśnie ta grupa – w związku z wygaszaniem przepisów specustawy – od 5 marca 2026 r. utraciła możliwość zakładania jednoosobowych działalności gospodarczych. Zmiana ta może istotnie wpłynąć na dalszy rozwój przedsiębiorczości wśród migrantów w Polsce.
Szczególnie widoczny jest trend wzrostowy z początku 2026 roku. W okresie styczeń-luty Ukraińcy zakładali w Polsce ponad 5 tys. firm miesięcznie, podczas gdy w poprzednich latach było to średnio 2,5-3 tys. miesięcznie.
Ten niemal dwukrotny wzrost można interpretować jako reakcję na zapowiadane zmiany prawne – wielu przedsiębiorców bez statusu UKR starało się zdążyć z rejestracją działalności jeszcze przed wejściem w życie nowych ograniczeń.
„Wprowadzone zmiany mogą mieć istotne konsekwencje dla polskiej gospodarki, szczególnie w obszarze mikroprzedsiębiorstw – komentuje sytuację Slawomir Szymusiak, Dyrektor Generalny Polsko-Ukraińskiej Izby Gospodarczej. – Obywatele Ukrainy stanowili jedną z najbardziej dynamicznych grup przedsiębiorców, a ograniczenie możliwości zakładania działalności dla części z nich może przełożyć się na spadek liczby nowych firm oraz zmniejszenie ich udziału w rozwoju lokalnych rynków”.
Nie wszyscy cudzoziemcy zostali jednak objęci ograniczeniami. Możliwość zakładania jednoosobowej działalności gospodarczej zachowują m.in. osoby posiadające kartę stałego pobytu oraz status rezydenta długoterminowego UE. Jak podaje Urząd do Spraw Cudzoziemców, na dzień 19 marca 2026 r. liczba takich osób wynosi niespełna 119 tys.
W dłuższej perspektywie pojawia się pytanie, czy nowe regulacje nie doprowadzą do wyhamowania przedsiębiorczości migrantów oraz utraty części ich potencjału gospodarczego? Sytuacja ta pokazuje również, jak silnie zmiany legislacyjne wpływają na decyzje biznesowe, co wyraźnie potwierdził gwałtowny wzrost liczby rejestracji firm tuż przed wejściem w życie nowych przepisów.
Tetiana Gomon
Image by Mohamed Hassan from Pixabay