19 października. Jeśli Ukraina otrzyma tzw. zniesienie wiz energetycznych, to efekt ekonomiczny może wynieść 1,5 mld USD rocznie.

Poinformował o tym premier Denis Szmyhal, powołując się na obliczenia Banku Światowego.

„Zniesienie wiz” oznacza wydzielenie Ukrainy z systemu energetycznego połączonego z Białorusią i Rosją, a także przyłączenie do europejskiej sieci operatorów elektroenergetycznych systemów przesyłowych, która zrzesza 43 operatorów w 36 krajach kontynentu europejskiego – ENTSO-E.

Obecnie systemy elektroenergetyczne Ukrainy i Mołdawii działają synchronicznie z systemami rosyjskim i białoruskim. Dlatego też w przypadku braku własnych zdolności Ukraina zmuszona jest kompensować je z przepływami z Rosji czy Białorusi.

Od 2017 roku ukraińskie władze starają się zmienić tę sytuację i zintegrować się z z systemem energetycznym Europy kontynentalnej. W przypadku synchronizacji z ENTSO-E Ukraina będzie mogła odłączyć się od sieci rosyjskiej i białoruskiej oraz swobodnie eksportować i importować energię elektryczną do i z krajów UE.

Dążenie Ukrainy do uzyskania „energetycznego ruchu bezwizowego” wspiera także Polska, zapewniając wsparcie polityczne i techniczne. Podczas niedawnego spotkania premierów obu krajów – Denisa Szmyhala i Mateusza Morawieckiego – obie strony potwierdziły potrzebę takiej synchronizacji.

„Jestem przekonany, że Polska rozumie i popiera nasze dążenie do włączenia się do europejskiego systemu energetycznego zarówno na tle hybrydowej agresji Federacji Rosyjskiej, jak iw kontekście perspektywy członkostwa Ukrainy w UE” – powiedział Denis Szmyhal.

Z kolei premier RP stwierdził, że integracja Ukrainy z ENTSO-E jest symbolicznym wejściem do Europy i w ten sposób Polska udzieli pełnego wsparcia ukraińskim partnerom.

Proces integracji Ukrainy z ENTSO-E wspiera również Komisja Europejska. Według unijnego komisarza ds. energii Kadri Simson „Komisja Europejska wyraża swoje poparcie dla integracji Ukrainy z ENTSO-E i cieszy się z pogłębiania współpracy, ponieważ naszym wspólnym nadrzędnym celem jest pełna synchronizacja systemów energetycznych, która jest korzystna dla obu stron”.

Ukraina wdrożyła już główne środki technologiczne przewidziane w Umowie o warunkach przyszłej integracji.

 W listopadzie 2021 r. planowana jest oficjalna prezentacja wyników badania konsorcjum ENTSO-E dotyczącego możliwości synchronicznej pracy systemów energetycznych Ukrainy i Europy.

Kolejnym krokiem będzie przetestowanie działania systemów w izolacji od Rosji i Białorusi, co potrwa kilka dni podczas tej zimy i latem 2022 roku. Jeśli izolowany tryb pracy się powiedzie, od 2022 roku Ukraina musi przejść na próbną pracę równoległą systemu elektroenergetycznego z ENTSO-E. Ostateczna synchronizacja zaplanowana jest na 2023 rok.

Wiktoria Czyrwa