10 lipca 2026. Państwowa Służba Monitoringu Finansowego Ukrainy (Derżfinmonitoring) nie zatwierdziła w wymaganym terminie raportu z czwartej Krajowej Oceny Ryzyka, której przeprowadzenie jest jednym z zobowiązań Ukrainy wobec Unii Europejskiej w ramach programu Ukraine Facility. W konsekwencji Ukraina może nie otrzymać 67 mln EUR wsparcia z UE.
Poinformował o tym tygodnik „Dzerkało Tyżnia”, powołując się na opublikowany przez Ministerstwo Finansów protokół posiedzenia właściwej Rady. Dokument potwierdza, że Derżfinmonitoring nie dotrzymał terminu przygotowania raportu z czwartej Krajowej Oceny Ryzyka, w związku z czym sprawa musiała zostać odrębnie omówiona podczas posiedzenia.
Po zakończeniu posiedzenia Derżfinmonitoring został zobowiązany do jak najszybszego zakończenia prac nad dokumentem. Jak zapisano w protokole, Służba ma „w możliwie najkrótszym czasie i z należytą starannością zakończyć prace nad raportem z czwartej Krajowej Oceny Ryzyka, z uwzględnieniem uwag Ministerstwa Finansów oraz innych organów”.
Krajowa Ocena Ryzyka to kompleksowe badanie prowadzone przez Ukrainę zgodnie z międzynarodowymi standardami FATF oraz wymogami krajowego ustawodawstwa. Jego głównym celem jest ocena ryzyka prania pieniędzy, finansowania terroryzmu oraz rozprzestrzeniania broni masowego rażenia.
Podczas opracowywania dokumentu analizowane są najbardziej narażone sektory gospodarki, nowe schematy przestępczości finansowej, skuteczność działań organów państwowych oraz instytucji obowiązanych w systemie przeciwdziałania praniu pieniędzy. To właśnie na podstawie Krajowej Oceny Ryzyka państwo określa, w których obszarach należy wzmocnić nadzór, zmienić przepisy lub udoskonalić system monitoringu finansowego.
Zgodnie z ustawą Krajowa Ocena Ryzyka musi być przeprowadzana co najmniej raz na trzy lata. Poprzednie edycje odbyły się w latach 2016, 2019 i 2022. Czwarta edycja została wpisana jako jeden z wskaźników Planu Ukrainy, zatwierdzonego przez Gabinet Ministrów w marcu 2024 roku w celu uzyskania finansowania z programu Ukraine Facility o wartości 50 mld EUR.
Raport z tej oceny powinien był zostać zatwierdzony przez szefa Derżfinmonitoringu Filipa Pronina do końca 2025 roku. Do końca czerwca 2026 roku nie ma jednak finału sprawy.
Już w marcu 2026 roku portal ZN.UA informował, że niewykonanie tego wskaźnika może spowodować problemy z pozyskaniem finansowania od międzynarodowych partnerów.
Teraz, powołując się na źródło w Ministerstwie Gospodarki, redakcja podaje, że niewykonanie kroku 4.8 Planu Ukrainy Komisja Europejska wycenia na 67 mln EUR, a sam wskaźnik otrzymał już status „przeterminowanego” oraz „problemowego”. Jednocześnie Komisja Europejska nie potwierdziła oficjalnie, że finansowanie Ukrainy zostanie ograniczone właśnie o tę kwotę.
Jeżeli informacje opublikowane przez ZN.UA się potwierdzą, opóźnienie w przygotowaniu Krajowej Oceny Ryzyka może mieć nie tylko konsekwencje wizerunkowe, lecz także wpłynąć na wysokość wsparcia finansowego, jakie Ukraina otrzyma od Unii Europejskiej.
Wiktoria Czyrwa
Image by Mudassar Iqbal from Pixabay