26 sierpnia 2026. Rząd przedłożył Radzie Najwyższej Program Działalności na lata 2026–2027. Wśród zadań gospodarczych i społecznych znalazły się reforma emerytalna, nowy Kodeks pracy, zmiany w programie „5-7-9%”, ubezpieczenia od ryzyka wojennego, dostęp inwestorów do strategicznych złóż oraz zawarcie z UE umowy o tzw. bezwizie przemysłowym. Część tych zmian już zaczęto wdrażać, w przypadku pozostałych program na razie określa zadania i terminy.
Portal analityczny „Słowo i Diło”, który monitoruje realizację obietnic polityków i urzędników, doliczył się w programie 558 odrębnych zobowiązań. Najwięcej przypada na Ministerstwo Gospodarki i Środowiska – 50, Ministerstwo Rozwoju Wspólnot, Terytoriów i Osób Wewnętrznie Przesiedlonych – 47, Ministerstwo Polityki Rolnej oraz Ministerstwo Spraw Zagranicznych – po 42, a Ministerstwo Edukacji i Nauki – 41. Większość pozostałych resortów otrzymała od 15 do 34 zadań. Osobno 12 zobowiązań przypisano premierowi Serhijowi Koreckiemu.
Wśród docelowych wskaźników części gospodarczej znalazło się przygotowanie do 2027 roku listy projektów odbudowy o łącznej wartości ponad 50 mld USD oraz zwiększenie udziału nakładów brutto na środki trwałe w PKB do ponad 24 procent.
Jednym z najbardziej zauważalnych punktów programu jest reforma emerytalna, którą rząd zamierza przeprowadzić w latach 2026–2027. Zakłada ona gwarantowane świadczenie z tytułu wieku oraz ubezpieczeniową część emerytury, której wysokość będzie zależała od opłaconych składek. Emerytury specjalne mają zostać zastąpione mechanizmami zawodowymi, a w 2027 roku ma ruszyć dobrowolny system kapitałowy z automatycznym zapisem uczestników. Wysokości gwarantowanego świadczenia w programie nie określono.
Na lata 2026–2027 rząd zaplanował również reformę rynku pracy: nowy Kodeks pracy, uruchomienie systemu informacyjnego „Obrij”, przekwalifikowanie pracowników, przekształcenie Państwowej Służby Zatrudnienia oraz działania na rzecz ograniczenia szarej strefy. Liczba pracujących w 2026 roku ma utrzymać się na poziomie co najmniej 10,4 mln osób, a w 2027 roku – wzrosnąć o 3 proc. w stosunku do tego poziomu.
Program preferencyjnego finansowania przedsiębiorstw „5-7-9%” również pozostaje w planach rządu na lata 2026-2027. Chodzi nie tylko o kredyty, lecz także o dostępny leasing i faktoring. W programie wprost wskazano kierunek dalszych zmian – większy nacisk na finansowanie inwestycji.
Jak podkreśla rząd, skala programu jest już znaczna. Według stanu na 13 lipca od początku jego funkcjonowania zawarto 156 540 umów kredytowych na łączną kwotę 563,3 mld UAH. W okresie stanu wojennego na cele inwestycyjne przeznaczono 70,84 mld UAH, a na kapitał obrotowy – 89,53 mld UAH. W programie działalności rząd nie określa nowych stawek ani limitów kredytowych, lecz wyznacza dalszy kierunek zmian – większe ukierunkowanie programu „5-7-9%” na inwestycje.
Gabinet Ministrów przewidział rozwój programu ubezpieczeń od ryzyka wojennego dla biznesu, który działa od stycznia 2026 roku. Przedsiębiorstwom w regionach przyfrontowych państwo rekompensuje straty z tytułu uszkodzonego lub zniszczonego mienia, natomiast w pozostałych regionach – część składek z tytułu ubezpieczenia od ryzyka wojennego.
W marcu maksymalną kwotę rekompensaty za uszkodzone lub zniszczone mienie zwiększono z 10 mln do 30 mln UAH, a w przypadku składek ubezpieczeniowych – z 1 mln do 3 mln UAH. Według stanu na 26 maja cztery firmy otrzymały 6,8 mln UAH rekompensaty składek ubezpieczeniowych. Według danych Ministerstwa Gospodarki średni koszt ubezpieczenia spadł dla nich z 4,24 proc. do 1,19 procenta. W lipcu Gabinet Ministrów uprościł procedurę potwierdzania szkód oraz wydłużył terminy składania dokumentów potrzebnych do uzyskania rekompensaty składek ubezpieczeniowych.
Kolejnym ważnym kierunkiem programu są strategiczne złoża surowców. W latach 2026–2027 rząd zamierza sprzedawać specjalne zezwolenia na eksploatację złóż grafitu i tytanu, natomiast złoża litu i uranu udostępniać na podstawie umów o podziale produkcji.
Plany te są związane ze Strategią Rozwoju Przemysłu Opartego na Surowcach Strategicznych i Krytycznych do 2056 roku, zatwierdzoną 27 maja. Według dokumentu w Ukrainie rozpoznano 8761 złóż oraz ponad 12 tysięcy lokalizacji 100 rodzajów kopalin. Pod względem zasobów tytanu i uranu Ukraina znajduje się w pierwszej dziesiątce państw świata, grafitu – w pierwszej piątce, a manganu – w pierwszej czwórce. Zasoby litu szacuje się na około jedną trzecią udokumentowanych zasobów Europy i 3 proc. zasobów światowych.
Strategia zakłada rozpoczęcie eksploatacji co najmniej dwóch nowych złóż grafitu oraz realizację co najmniej 20 projektów poszukiwania i wydobycia surowców strategicznych i krytycznych, z których przynajmniej dziesięć ma przejść do etapu wydobycia przemysłowego. Dla dziesięciu największych projektów potrzebnych będzie około 20 nowych zakładów przetwórczych oraz około 15 mld USD inwestycji.
W 2026 roku rząd chce również osiągnąć inny ambitny cel – uzyskać „bezwiz przemysłowy” poprzez zawarcie z UE umowy ACAA, przewidującej wzajemne uznawanie wyników oceny zgodności wyrobów przemysłowych. Na pierwszym etapie ma ona objąć trzy sektory: sprzęt elektryczny niskiego napięcia, kompatybilność elektromagnetyczną urządzeń oraz maszyny.
Część niezbędnych zmian legislacyjnych Ukraina już wprowadziła. 7 kwietnia Rada Najwyższa przyjęła projekt ustawy nr 12221 dotyczący akredytacji jednostek oceniających zgodność i regulacji technicznych, a 8 kwietnia – projekt nr 12426 dotyczący państwowego nadzoru rynku i systemu regulacji technicznych. Oba dokumenty zbliżają ukraińskie przepisy do wymogów UE.
Kolejny punkt części gospodarczej programu bezpośrednio dotyczy rynku finansowego. Na lata 2026–2027 rząd zaplanował zmianę zasad funkcjonowania rynków kapitałowych oraz stworzenie warunków do ich ożywienia. Jednak w przeciwieństwie do reformy emerytalnej, rynku pracy czy strategicznych złóż, program nie określa dla tego zadania konkretnych wskaźników ilościowych. Nie wskazuje również konkretnego wykazu zmian legislacyjnych. Jednocześnie punkt ten pojawił się w momencie, gdy po raz pierwszy od 2022 roku dopuszczono do obrotu w Ukrainie nowe zagraniczne fundusze ETF, o czym pisał eDialog.
W latach 2026–2027 rząd planuje także stworzyć warunki do przejrzystej sprzedaży pakietów akcji Sense Banku i Ukrgasbanku. Przygotowania do ich prywatyzacji rozpoczęły się wcześniej: rząd przewidywał zaangażowanie doradcy do spraw sprzedaży akcji tych instytucji finansowych.
Program działalności rządu nie został jeszcze zatwierdzony przez Radę Najwyższą. Obecnie projekt uchwały w sprawie jego zatwierdzenia jest rozpatrywany przez komisje parlamentarne.
Wiktoria Czyrwa
Image by Roland 4D Pippes from Pixabay