3 lipca 2025. Zapadły decyzje w sprawie nowych zasad handlu towarami rolniczymi pomiędzy UE i Ukrainą. To rozwiązanie kompromisowe, które- jak powiedział komisarz ds. handlu Maroš Šefčovič- „przynoszą korzyści eksporterom, przedsiębiorstwom i rolnikom po obu stronach, a także wzmacniają drogę Ukrainy do członkostwa w UE”.
Nowe rozwiązania, w największym skrócie, dają Ukrainie większe możliwości handlowe niż uzyskała w ramach DCFTA (2016 rok), ale mniejsze niż UE zaoferowała w czerwcu 2022 roku, znosząc tymczasowe cła i limity ilościowe na produkty rolne z Ukrainy (ATM).
Na konferencji prasowej Šefčovič przypomniał, że wolumen handlu Ukrainy i UE osiągnął około 67 mld euro w 2024 roku, w porównaniu z 26 mld euro w 2016 roku. Partnerstwo to przyniosło korzyści gospodarcze także UE, generując nadwyżkę handlową w wysokości 18 mld euro.
Do najważniejszych elementów nowej umowy należą:
- zobowiązanie Ukrainy do stopniowego dostosowywania do 2028 r. norm produkcji rolnej do standardów UE, zgodnie z celami akcesyjnymi.
- Mechanizm ochronny w celu ochrony rynków UE, zwłaszcza tam, gdzie import mógłby spowodować poważne trudności na szczeblu UE lub państw członkowskich
- W odniesieniu do najbardziej wrażliwych produktów, takich jak cukier, drób i jaja, pszenica, kukurydza czy miód, uzgodniono zwiększenie kwot- poprawiają one dostęp w porównaniu z umową z 2016 r., ale ograniczają import w porównaniu ze szczytowym poziomem w ramach ATM. Celem jest zapewnienie stabilności rynków UE.
- W przypadku produktów mniej wrażliwych kontyngenty zostaną umiarkowanie zwiększone, podczas gdy niektóre produkty zostaną w pełni zliberalizowane.
Komisarz UE ds. rolnictwa Christophe Hansen informował, że:
„Obecne kontyngenty na większość produktów wzrosną do najwyższego poziomu handlu w ostatnich latach. Mowa tu m.in. o maśle, odtłuszczonym mleku w proszku, słodzie i glutenie, owsie i kaszach jęczmiennych.
Wreszcie, w odniesieniu do niektórych produktów zgodziliśmy się na pełną liberalizację. Przykładem mogą być niektóre produkty mleczne, takie jak pełne mleko w proszku, mleko fermentowane, ale także grzyby, sok winogronowy itp.
Ponadto badamy również, w jaki sposób wesprzeć eksport Ukrainy na jej tradycyjne i światowe rynki rolno-spożywcze. Przyczyni się to również do zwiększenia światowego bezpieczeństwa żywnościowego”.
Jeśli chodzi o interesy eksportowe UE, Ukraina zgodziła się udzielić:
- znacznego zwiększenia kontyngentów na import wieprzowiny, drobiu i cukru, oraz
- w odniesieniu do innych produktów, w celu dalszego obniżenia ceł lub ich całkowitego zniesienia.
„Zwiększy to możliwości eksportowe dla europejskich producentów rolnych, zwłaszcza w państwach członkowskich sąsiadujących z Ukrainą, których eksport np. wieprzowiny, drobiu i sera będzie bardziej konkurencyjny na rynku ukraińskim” – podkreślił komisarz Hansen.
Tymczasem minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski oświadczył: „Z rozczarowaniem przyjąłem sposób, w jaki KE poinformowała państwa członkowskie o zakończeniu negocjacji z Ukrainą w ostatnim dniu polskiej prezydencji w Radzie UE. Jako przewodniczący Rady UE ds. rolnictwa i rybołówstwa (AGRIFISH) zwracałem wielokrotnie uwagę na potrzebę prowadzenia przez Komisję Europejską negocjacji handlowych w sposób bardziej transparentny i w dialogu rolnikami”.
Siekierski dodał, że KE podjęła decyzję o zakończeniu negocjacji „bez uprzedniej konsultacji ani z państwami członkowskimi UE, ani z organizacjami rolniczymi”.
Polski resort rolnictwa w komunikacie wskazał, że KE przekazała ogólny opis elementów porozumienia, ale nie podała szczegółów, w tym przede wszystkim nowego poziomu kontyngentów taryfowych. Informacje te mają zostać przekazane w najbliższym czasie. Po przekazaniu przez Komisję Europejską tekstu proponowanego porozumienia z Ukrainą, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeanalizuje jego treść i podejmie współpracę z Ministerstwem Rozwoju i Technologii w kwestiach dotyczących stanowiska Rządu RP w sprawie porozumienia.
Więcej: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/api/files/document/print/en/ip_25_1672/IP_25_1672_EN.pdf
Red.