28 grudnia 2020. O tym, że w ukraińskim kinie zachodzą zmiany na dobre, mówi się nie od dziś. Najlepszym przykładem może posłużyć film „Do domu” Narimana Alieva (ukraińskiego reżysera tatarskiego pochodzenia), który w 2020 roku był oficjalnym kandydatem Ukrainy do Oscara w kategorii najlepszy film międzynarodowy.

Po drodze ten film zaliczył nagrody na innych festiwalach (ciepło przyjęty w Cannes, nagrodzony w Odessie i Bukareszcie). Film jest niezwykłą opowieścią o krymskim Tatarze, mierzącym się ze stratą najstarszego syna w wojnie między Rosją a Ukrainą. Postanawia on przewieźć i pochować go zgodnie z tradycją na Krymie. Wraz z młodszym synem wyruszają w podróż, która odmieni ich relacje.

Nie można także pominąć głośnego filmu „Donbas” w reżyserii Sergieja Łoźnicy. Jest to międzynarodowa produkcja obejmująca Ukrainę, Francję, Holandię, Niemcy oraz Rumunię. Film otrzymał w 2018 r. wyróżnienie w Cannes. Składa się z rozbudowanych sekwencji, tworzących zamknięte sceny konfliktu zbrojnego w tytułowym Donbasie, jak również sceny z życia wschodniej Ukrainy.

Renesans ukraińskiej kinomatografii warunkuje zapewne zmiana pokoleniowa filmowców, ich nowe spojrzenie na kino i bezsprzeczny talent, ale również działania władz skierowane na rozwój tej dziedziny sztuki. Podstawowy obowiązujący akt prawny dotyczący państwowego wsparcia kinomatografii był przyjęty w 2017 r. i zakłada  działania na wszystkich płaszczyznach, tj. na etapie edukacji filmowej, produkcji i dystrybucji. Zakłada dofinansowanie bezpośrednie, częściowy zwrot kosztów produkcji, wsparcie dla studiów filmowych, kin oraz działań skierowanych na promocję. Stworzono także atrakcyjne możliwości dla zagranicznych twórców, którzy decydują się na kręcenie filmów w Ukrainie.

Dobrym przykładem „internacjonalizacji” ukraińskiego kina jest podpisanie i niedawna ratyfikacja umowy z Kanadą o audiowizualnej bilateralnej współpracy. Porozumienie daje Ukrainie nowe możliwości rozwoju w sferze telewizyjnej i filmowej.  Na mocy umowy w przypadku wspólnych produkcji ukraińscy producenci mogą pretendować w Kanadzie na finansowe wsparcie, zniżone podatki oraz niskie stawki dystrybucyjne. Analogiczne warunki obejmują kanadyjskich kinematografów, który chcieliby tworzyć w Ukrainie.

Dorobek ukraińskich filmowców polski widz może poznać dzięki corocznemu festiwalowi filmowemu, gdzie prezentowane są najciekawsze i najbardziej aktualne produkcje.

Andrzej Drozd