21 września 2026. Na LinkedIn Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju zamieścił materiał o przygotowanych ukraińskiej energetyki do kolejnej wojennej zimy. EBOR wskazuje, że wspierane prze niego inwestycje pomagają społecznościom lokalnym wytwarzać, magazynować i zarządzać energią.
Minister energii Ukrainy Denys Szmyhal powiedział 3 sierpnia 2026 roku, że kraj od 2022 roku utracił około 80 proc. swojej mocy wytwarzania energii. Wszystkie 15 elektrowni cieplnych zostało uszkodzonych lub zniszczonych. Mimo to sektor energetyczny Ukrainy nadal pracuje i zmienia się.
Od 2022 roku około jedna trzecia inwestycji EBOR w Ukrainie dotyczy bezpieczeństwa energetycznego – od dużych firm, takich jak UKRENERGO i Ukrnafta, po mniej widoczną, ale istotną warstwę, czyli finansowanie MŚP, hromad i gospodarstw domowych. Oto trzy pomysły na zmianę systemu energetycznego Ukrainy na poziomie lokalnym.
• Szybsza i „sprytniejsza” odbudowa.
Odbudowa dużych elektrowni zajmuje lata. Instalacja paneli słonecznych, baterii i jednostek kogeneracyjnych trwa tygodnie. EBOR sfinansował 3 530 inwestycji o wartości 223,7 miliona euro, czeka kolejne 92,4 miliona euro w przygotowaniu (program EBOR Energy Security Support Facility- ESSF oraz komponent SMECI- SME Competitiveness and Inclusion Programme). Te mniejsze, szybsze projekty zwiększają moce dokładnie tam, gdzie i kiedy są potrzebne – przed sezonem grzewczym.
• Bardziej zielone projektowanie.
Odbudowa po zniszczeniach to także okazja do modernizacji. Energia słoneczna to największa kategoria w portfelu ESSF – 2 628 projektów o wartości prawie 93 milionów euro. Wraz z magazynowaniem energii w bateriach (558 projektów o wartości 39,9 mln euro), modernizacją energii wiatrowej i efektywności energetycznej, te inwestycje w odnawialne i efektywność dostarczyły około 292 MW mocy odnawialnej, z 425 MW zainstalowanych w portfelach ESSF i SMECI.
• Bardziej zdecentralizowane- bardziej odporne.
Przez dekady Ukraina polegała na kilku dużych elektrowniach. Wojna ujawniła, jak podatny na zniszczenia jest ten model. Obecnie nowe moce energetyczne powstają na tysiącach obiektów – to ponad 1 500 projektów mieszkaniowych, setki systemów baterii i miejskie jednostki kogeneracyjne, co daje około 425 MW. Ta moc znajduje się w domach, gospodarstwach, fabrykach i komunalnych przedsiębiorstwach użyteczności publicznej w całym kraju, nie skoncentrowana w kilku punktach. Taki rozproszony system jest po prostu trudniejszy do wyeliminowania.
Projekty finansowane przez EBRD mają do końca 2026 roku uruchomić około 700 MW mocy wytwarzania energii elektrycznej oraz ponad 400 MW mocy cieplnej, co pomoże wzmocnić ukraiński system energetyczny przed zimą.
Red.
Image by Michael Pointner from Pixabay