11 września 2026. W Ukrainie zmieniają się zasady funkcjonowania parków przemysłowych – odpowiednią decyzję podjął parlament. Ponadto rząd wpisał do rejestru dwa kolejne parki – w obwodach lwowskim i odeskim, gdzie planuje się utworzenie łącznie około 2500 miejsc pracy. Jednocześnie doświadczenia już istniejących parków pokazują, że nie wszystkie zarejestrowane tereny przekształcają się w realnie działające zakłady produkcyjne.
Rada Najwyższa przyjęła więc projekt ustawy o usprawnieniu funkcjonowania parków przemysłowych, który upraszcza zarządzanie takimi terenami, pozwala im rozwijać własną energetykę i otwiera spółkom zarządzającym dostęp do tanich kredytów.
Jedna z głównych zmian dotyczy zarządzania. Inicjator utworzenia parku przemysłowego będzie mógł jednocześnie pełnić funkcję spółki nim zarządzającej. Wcześniej role te były rozdzielone, co utrudniało uruchamianie niektórych projektów.
Rozszerzają się również możliwości samych przedsiębiorstw. Uczestnicy parków będą mogli wytwarzać energię elektryczną na własne potrzeby, a na ich terenie będzie można instalować systemy magazynowania energii oraz obiekty energetyki alternatywnej. Dla przemysłu jest to szczególnie ważne w warunkach regularnych ataków na ukraiński system energetyczny i ryzyka przerw w dostawach energii elektrycznej.
W przepisach pojawia się także pojęcie ekoindustrialnego parku. Chodzi o model, w którym przedsiębiorstwa działające na jednym terenie mogą efektywniej wykorzystywać energię i zasoby, a odpady lub produkty uboczne jednego zakładu mogą stawać się surowcem dla innego.
Osobno uregulowano tworzenie infrastruktury niezbędnej pracownikom – centrów szkoleniowych, punktów gastronomicznych i innych obiektów pomocniczych. Uproszczone zostają procedury zmiany powierzchni parku przemysłowego, przenoszenia prawa własności do gruntów oraz wpisywania i wykreślania terenów z państwowego rejestru.
Kolejną praktyczną nowością jest dostęp spółek zarządzających parkami przemysłowymi do państwowego programu kredytowego „5-7-9”. Daje im to możliwość pozyskiwania tańszego finansowania na zagospodarowanie terenów i tworzenie infrastruktury.
Według danych Ministerstwa Gospodarki w I kwartale 2026 roku w Ukrainie zarejestrowanych było 114 parków przemysłowych, z których ministerstwo za aktywne uznawało zaledwie 37. Na ich terenach zbudowano lub budowano 37 zakładów przemysłowych. Łączna wartość inwestycji w system parków przemysłowych sięgnęła 45,18 mld UAH, a liczba utworzonych miejsc pracy – 4712.
Jednocześnie tempo rozwoju w ostatnich latach wyraźnie wzrosło. Tylko w 2025 roku do rejestru wpisano 27 nowych parków. Według szacunków Ministerstwa Gospodarki każdy zagospodarowany hektar parku przemysłowego daje średnio około 50 miejsc pracy, a jeden dolar inwestycji państwowych w ich infrastrukturę może przyciągnąć około sześciu dolarów kapitału prywatnego.
Infrastruktura pozostaje jednak słabym punktem.
Według danych państwowego katalogu parków przemysłowych za I kwartał 2026 roku dostęp do dróg miało 85 proc. terenów, do energii elektrycznej – 46 proc., do wodociągów – 40 proc., do gazu – 37 proc., a do kanalizacji – 34 procent. Dostęp do kolei miało jedynie 19 proc. parków.
Mimo trudności z uruchamianiem części terenów państwo nadal rozbudowuje ich sieć. 4 września rząd wpisał do państwowego rejestru dwa kolejne parki przemysłowe – „Chorwacki Hostyniec” w obwodzie lwowskim oraz „Besarabski AgroTech Park” w obwodzie odeskim. „Chorwacki Hostynie:» powstanie na terenie hromady mikołajowskiej w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego. Inicjatorem jego utworzenia była Mikołajowska Rada Miejska. Powierzchnia terenu wyniesie 32,34 ha.
Park będzie ukierunkowany przede wszystkim na przemysł maszynowy i produkcję przemysłową. Wśród planowanych kierunków są produkcja silników elektrycznych, generatorów, transformatorów, aparatury rozdzielczej i sterowniczej, maszyn i urządzeń, a także materiałów budowlanych. W projekt planuje się zainwestować około 913 mln UAH i utworzyć około 1500 miejsc pracy.
Drugi nowy park – „Besarabski AgroTech Park” – powstaje w rejonie bołgradzkim obwodu odeskiego. Jego powierzchnia wyniesie 23 ha, a specjalizacja jest bezpośrednio związana z potencjałem rolniczym południa Ukrainy. Planowane jest tu przetwórstwo warzyw i owoców, produkcja oleju, artykułów spożywczych oraz innych produktów przetwórstwa rolnego. Oczekiwana wartość inwestycji wynosi około 884 mln UAH, a liczba nowych miejsc pracy – około tysiąca.
Dwa nowe parki deklarują pozyskanie prawie 1,8 mld UAH oraz utworzenie około 2500 miejsc pracy. To ponad połowa łącznej liczby miejsc pracy w parkach przemysłowych w kraju w I kwartale 2026 roku – 4712. Realizacja zapowiadanych planów będzie więc zależała przede wszystkim od tego, jak szybko nowe tereny uda się przekształcić w gotowe dla inwestorów tereny produkcyjne.
To właśnie gotowość terenu na przyjęcie inwestora w dużej mierze decyduje o tym, czy park przemysłowy stanie się miejscem realnej produkcji, czy pozostanie jedynie terenem figurującym w rejestrze. Dobrym przykładem są tu doświadczenia sąsiedniej Polski, która zaczęła tworzyć specjalne strefy ekonomiczne jeszcze w latach 90-tych.
Polski model od początku zakładał, że inwestorowi oferuje się nie tylko teren o specjalnym statusie, ale cały pakiet – ulgi podatkowe, przygotowany teren oraz wsparcie od wyboru działki aż po uruchomienie produkcji. W ciągu ponad dwóch dekad specjalne strefy ekonomiczne stały się jednym z narzędzi przyciągania dużych inwestycji przemysłowych. W 2018 roku Polska poszła dalej i rozszerzyła możliwość korzystania z zachęt inwestycyjnych praktycznie na cały kraj.
Ukraińskie doświadczenia są na razie znacznie skromniejsze, jednak również wśród krajowych parków przemysłowych są już przykłady udanego rozwoju. Jednym z najbardziej widocznych ośrodków rozwoju parków przemysłowych stała się Winnica. W hromadzie utworzono sześć takich terenów o łącznej powierzchni ponad 135 ha. Równolegle budowane są tu sieci infrastruktury technicznej i drogi, powstają hale produkcyjne i pozyskiwani są nowi rezydenci.
Innym wymownym przykładem jest Biała Cerkiew w obwodzie kijowskim. W hromadzie działają parki przemysłowe „Biała Cerkiew 1” i „Biała Cerkiew 2”. Na rozwój infrastruktury jednego z nich pozyskano 30,4 mln UAH – po połowie z budżetu państwa i budżetu lokalnego. W czerwcu tego roku na terenie parku rozpoczęto realizację nowego kompleksu produkcyjno-logistycznego BALEX Company. Projekt podzielono na kilka etapów do 2030 roku, a sam pierwszy etap przewiduje ponad 11 tys. m² powierzchni produkcyjnej i logistycznej.
Są też przykłady odwrotne. W styczniu 2026 roku rząd wykreślił z państwowego rejestru od razu siedem parków przemysłowych: „Zołotonosza”, „Kamianka-Buzki”, „Noworozdilski”, „Nowowołyńsk”, „Kijowszczyzna”, „Maramuresz” i „Wołodymyr”. Niektóre z nich figurowały w rejestrze jeszcze od 2017 roku.
Powód we wszystkich przypadkach był zasadniczo taki sam: przez ponad trzy lata tereny nie zdołały przyciągnąć producentów przemysłowych. Ministerstwo Gospodarki tłumaczyło to brakiem inwestycji kapitałowych w przygotowanie terenów, budowę hal produkcyjnych i doprowadzenie sieci. W rezultacie parki nie stały się wystarczająco atrakcyjne dla inwestorów.
Wykreślenie z rejestru nie oznacza jednak likwidacji takiego parku – może on nadal istnieć, ale traci prawo do wsparcia ze strony państwa. Po sześciu miesiącach od wykreślenia inicjator może usunąć niedociągnięcia i ponownie złożyć dokumenty o wpis do rejestru.
To właśnie te doświadczenia w dużej mierze wyjaśniają logikę nowej ustawy. Problemem ukraińskich parków przemysłowych staje się już nie tyle ich liczba, ile zdolność do przekształcenia działki o odpowiednim statusie w gotowy dla inwestora teren przemysłowy – z energią elektryczną, drogami, halami produkcyjnymi i jasnymi zasadami działania.
Dlatego dwa nowe parki w obwodach lwowskim i odeskim będą jednocześnie sprawdzianem nowych zasad. Zapowiadane prawie 1,8 mld UAH inwestycji i 2500 miejsc pracy robią wrażenie. Jednak głównym wskaźnikiem będzie liczba przedsiębiorstw, które rzeczywiście otworzą pod tymi adresami swoje zakłady.
Wiktoria Czyrwa
Image by Gerd Altmann from Pixabay