23 grudnia 2025. Ukraińcy w Polsce szybko integrują się na rynku pracy, jednak znacznie wolniej – w wymiarze społecznym, kulturowym oraz tożsamościowym. Wynika to z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) pt. „Integracja imigrantów z Ukrainy na tle planów dotyczących pobytu w Polsce” opublikowanego w grudniu 2025 roku.
W ostatnich latach Polska stała się miejscem zamieszkania dla ponad 1,5 mln obywateli Ukrainy. 75-85 proc. Dorosłych migrantów jest aktywnych zawodowo – to odsetek wyższy niż wśród obywateli Polski. Według stanu na lipiec 2025 roku 854,2 tys. Ukraińców było ubezpieczonych w ZUS, a co dwudziesty ubezpieczony pracownik w kraju posiadał obywatelstwo ukraińskie. Jednocześnie, jak pokazują wyniki badania, sam fakt zatrudnienia i odprowadzania podatków nie oznacza automatycznie, że migrant czuje się pełnoprawną częścią społeczeństwa.
Analitycy PIE wyróżniają cztery wymiary integracji: ekonomiczny, kulturowy, społeczno-polityczny oraz identyfikacyjny.
O ile podjęcie pracy zazwyczaj nie stanowi większego problemu, o tyle aktywne uczestnictwo w życiu społecznym i kulturalnym wymaga znacznie więcej czasu. Proces ten wymaga nie tylko zaangażowania samych migrantów, lecz także aktywnej roli społeczeństwa przyjmującego, które poprzez swoje wartości, relacje międzyludzkie oraz politykę publiczną kształtuje warunki pełnego „przyjęcia” nowych mieszkańców.
Wyższy poziom integracji zwiększa prawdopodobieństwo pozostania w Polsce, nie jest jednak jedynym czynnikiem wpływającym na tę decyzję. Nawet migranci o wysokim poziomie integracji mogą zdecydować się na wyjazd, podczas gdy osoby słabo zintegrowane czasem pozostają z powodu braku alternatyw. Decyzja o życiu w Polsce ma w dużej mierze charakter psychologiczny i emocjonalny i nie sprowadza się wyłącznie do pragmatycznej kalkulacji korzyści materialnych – podkreślają autorzy badania.
Według szacunków PIE jedynie około 40 proc. dorosłych migrantów z Ukrainy charakteryzuje się wysokim lub bardzo wysokim prawdopodobieństwem pozostania w Polsce na stałe. Pozostali znajdują się w tzw. fazie przejściowej – ich obecność w kraju determinują przede wszystkim praca, konieczność ekonomiczna lub brak realnych alternatyw.
Analitycy PIE ostrzegają, że Polska może potencjalnie stracić około 650 tys. ukraińskich pracowników, w szczególności w sektorach takich jak budownictwo, transport, edukacja oraz ochrona zdrowia. Największe ryzyko odpływu dotyczy migrantów stabilnych ekonomicznie, lecz słabo zintegrowanych w wymiarze społecznym, kulturowym i identyfikacyjnym. Dlatego polityka integracyjna powinna koncentrować się nie tylko na włączaniu migrantów w rynek pracy, ale również na budowaniu poczucia stabilności, bezpieczeństwa i przynależności – podkreślono w raporcie.
Tetiana Gomon
Image by Luisella Planeta from Pixabay