21 października 2025. Instytut Wschodniej Flanki opublikował komentarz generała Wałerija Załużnego – Ambasadora Ukrainy w Wielkiej Brytanii, głównodowodzącego Sił Zbrojnych Ukrainy w latach 2021–24.
Generał Załużny komentuje:
„(…) doświadczenie prowadzenia przez nas wojny pokazuje:
- Wojna może być długa. A to całkowicie zmienia podejście do samej organizacji Sił Zbrojnych.
- Na pole walki wkroczyły nowe technologie, których opanowanie wymaga nie tylko wymiany uzbrojenia, ale także radykalnej zmiany strategii, doktryny i szkolenia.
- Wojna rzeczywiście stała się hybrydowa. Jest prowadzona z bezwzględną brutalnością zarówno na linii frontu, jak i wewnątrz kraju, z wykorzystaniem wszystkich możliwości, w tym informacyjnych, państwa.
- We współczesnych konfliktach wzrosła i kontynuuje rosnąć rola sektora prywatnego, co wymaga zupełnie innego podejścia do relacji między państwem a biznesem. Powstaje tak zwane partnerstwo publiczno-prywatne, które przewiduje dopuszczenie przedsiębiorców i kapitału zagranicznego nie tylko do produkcji, ale także do projektowania uzbrojenia i sprzętu wojskowego.
- W warunkach wojny na wyniszczenie ogromne znaczenie mają kadry. Ich szkolenie i wykształcenie stają się decydujące. Dotyczy to nie tylko zarządzania działaniami wojskowymi, ale także sektora obronnego, gdzie w warunkach integracji ośrodków naukowych i produkcji konieczna jest również integracja uniwersytetów i, na przykład, biur projektowych.
- Gwarancją sukcesu działań bojowych jest skuteczna logistyka i zaopatrzenie materiałowo-techniczne. To właśnie one stają się priorytetowymi celami w wojnie na wyniszczenie. Niestety, tych problemów nie da się rozwiązać jedynie poprzez utrzymanie korytarzy transportowych. Ważne jest również, aby pamiętać, że podstawą logistyki jest nieprzerwane zaopatrzenie, w tym w energię elektryczną, którą, jak już wiadomo, należy nie tylko chronić, ale także jej bronić. Brak tejże energii elektrycznej ma bolesny skutek zarówno dla infrastruktury cywilną, jak i ludności. Jest to kompleks działań, w których nie można obejść się bez udziału wojska. Wniosek: bezpieczeństwo europejskie, niezależnie od celów zadeklarowanych w dokumencie (gen. Załużny odnosi się w komentarzu do dokumentu koncepcyjnego Komisji Europejskiej „Joint White Paper for European Defence – Readiness 2030” – red. eDIALOG), nadal będzie zależało wyłącznie od wytrwałości Ukrainy i jej sił zbrojnych, a także od przyszłego realnego partnerstwa.
Przewiduje się, że budowa nowej architektury kontynentu europejskiego zajmie ponad pięć lat, którym będą towarzyszyć zarówno inercja związana z nadzieją na zachowanie akceptowalnego sposobu życia, jak i pokonywanie barier w demokratycznym społeczeństwie.
(…) Spoglądając w przeszłość, wydaje się, że kolejnym problemem naszych poprzednich przywódców było odkładanie niepopularnych działań na rzecz krótkotrwałej popularności i w ślad za populistycznymi obietnicami.
Oczywiście, aby przyspieszyć instytucjonalną gotowość obronną w demokratycznym społeczeństwie, należy prowadzić dialog właśnie z tym społeczeństwem. Kto pierwszy rozpocznie ten dialog – rządy europejskie, czy armia rosyjska – zależy od nas samych i naszych partnerów.
Tylko nasza wspólna praca pozwoli Ukrainie podzielić się nie tylko swoim bólem, ale także swoim unikalnym doświadczeniem w prowadzeniu wojny, co pomoże państwom UE jak najszybciej poprawić swoje strategie obronne, i to nie tylko w dziedzinie współpracy obronno-przemysłowej”.
Komentarz gen. Wałerija Załużnego na stronie: https://wschodniaflanka.pl/jak-uniknac-wojny-gen-zaluzny-dla-instytutu-wschodniej-flanki/
Instytut Wschodniej Flanki to utworzony w 2025 r. ośrodek badawczy, który stawia sobie za cel kompleksową analizę polityki bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej, ze szczególnym uwzględnieniem doświadczeń ukraińskiej wojny obronnej. Instytut jest apolitycznym ośrodkiem analitycznym typu think-tank zarejestrowanym w Brukseli, który integruje działania sieci ekspertów reprezentujących przede wszystkim państwa Wschodniej Flanki NATO i Ukrainy.