5 września 2025. „Jako prezydent odpowiada się za przyszłość, a nie za przeszłość” – tymi słowami były prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski odniósł się do kierunku, w jakim jego zdaniem powinny zmierzać relacje polsko-ukraińskie i prezydent Karol Nawrocki w obliczu wojny i głębokich przemian w Europie.
W rozmowie z dziennikiem NV, Aleksander Kwaśniewski przypomniał, że proces pojednania między Polską a Ukrainą, szczególnie w kontekście tragicznych wydarzeń historycznych takich jak Wołyń, był jednym z kluczowych elementów jego prezydentury. Jak zaznaczył, początkiem dialogu była otwarta dyskusja naukowców, intelektualistów i dziennikarzy, której celem było nie tylko ustalenie prawdy historycznej, ale także znalezienie drogi do wzajemnego zrozumienia i pojednania.
Prezydent Kwaśniewski ostrzegł jednak, że w ostatnich latach historia i dawne krzywdy stały się przedmiotem manipulacji politycznych po obu stronach. Podkreślił, że dziś, gdy Ukraina zmaga się z rosyjską agresją, konieczne jest wprowadzenie ładu w tej sferze. Kluczowym elementem takiego procesu jest rozpoczęcie ekshumacji i godne upamiętnienie wszystkich ofiar, przy jednoczesnym zrozumieniu, że „Ukraina codziennie ponosi nowe ofiary, niewinni ludzie giną w swoich domach, w Kijowie i innych miastach. To prawdziwy terror tu i teraz”.
Były prezydent przyznał również, że stosunek części polskiego społeczeństwa do Ukraińców uległ zmianie od wybuchu wojny, mimo że obywatele Ukrainy znacząco wspierają polską gospodarkę, m.in. dodając w tym roku ponad 2 proc. do PKB Polski. Jak zaznaczył, Ukraińcy wnieśli ogromny wkład w sektor usług, służbę zdrowia, system podatkowy i ubezpieczeniowy, stając się jednocześnie zakładnikami politycznych kampanii, które cynicznie wykorzystywały temat migracji.
„Potrzeba odpowiedzialnych głosów, które jasno wyjaśnią, jak bardzo polska gospodarka potrzebuje Ukraińców” – zaznaczył.
Kwaśniewski wyraził przekonanie, że obecny prezydent Polski, Karol Nawrocki, poprze członkostwo Ukrainy w Unii Europejskiej, mimo swojego eurosceptycyzmu i przywiązania do kwestii historycznych. Jak podkreślił: „Moją radą dla pana prezydenta Nawrockiego byłoby to, by pamiętał, że jako historyk może dbać o przeszłość, ale jako prezydent odpowiada za przyszłość. A orientacja na przyszłość powinna być najważniejsza”.
Szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa Europy Kwaśniewski widzi w roli samej Ukrainy. Jego zdaniem, żaden kraj NATO nie dysponuje takim doświadczeniem wojennym XXI wieku, jakim dysponuje obecnie Ukraina- zarówno w zakresie taktyki, jak i nowych technologii.
„Jeśli chcemy być przygotowani na możliwy rosyjski atak na kraje NATO, współpraca z Ukrainą jest dla nas koniecznością” – zaznaczył były prezydent.
Choć w obecnych realiach politycznych, m.in. ze względu na sytuację w Stanach Zjednoczonych, członkostwo Ukrainy w NATO wydaje się mało realne, Kwaśniewski podkreśla, że włączenie Ukrainy do europejskiego systemu bezpieczeństwa byłoby niezwykle korzystne i stanowiłoby „największy kapitał Ukrainy”.
Źródło: Wywiad Olgi Duchnic z Aleksandrem Kwaśniewskim, NV Premium, 30.08.2025
Aleksander Kwaśniewski na 17 Baltic Business Forum, zdjęcie: Łukasz Piechota.