30 sierpnia 2025. Wicepremier i minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski oświadczył, że Polska jest gotowa do wzięcia udziału w ubezpieczeniu Belgii na wypadek rosyjskich pozwów w związku z wykorzystaniem zamrożonych aktywów rosyjskiego banku centralnego.
Chodzi o aktywa zamrożone przez UE w ramach sankcji za pełnoskalową agresję w 2022 roku. Większość rosyjskich aktywów na kwotę ponad 200 mld euro jest przechowywana przez belgijską izbę rozliczeniową Euroclear.
„Belgia niezmiennie deklaruje, że gotowa jest uwolnić te aktywa pod warunkiem, że okażemy praktyczną solidarność z nią na wypadek rosyjskich pozwów. Polska jest gotowa do wzięcia udziału w takim ubezpieczeniu Belgii, ale nie są na to jeszcze wszyscy gotowi” – zaznaczył Sikorski, który wziął udział w posiedzeniu ministrów spraw zagranicznych UE w Kopenhadze.
„Wygląda na to, że wojna w Ukrainie będzie trwała dalej. Putin nie dotrzymuje zobowiązań nawet wobec prezydenta Stanów Zjednoczonych, co oznacza, że musimy znaleźć finansowanie na kolejne lata i to może być finansowanie europejskiego podatnika lub finansowanie z zamrożonych środków agresora” – powiedział Sikorski.
Przypomnijmy kilka faktów.
- W marcu 2022, podczas LSE SU Polish Economoc Forum w Londynie, były premier i eurodeputowany Marek Belka powiedział:
„Rezerwy walutowe Rosji zostały zamrożone. To setki miliardów dolarów, które powinny zostać przeznaczone na odbudowę Ukrainy”.
- Były premier, eurodeputowany Włodzimierz Cimoszewicz, w styczniu 2024 roku napisał w opiniotwórczym POLITICO:
„Rzadko kiedy moralne, prawne, polityczne i ekonomiczne argumenty przemawiające za podjęciem działań są tak silne, jak w przypadku konfiskaty rosyjskich aktywów państwowych w celu sfinansowania odbudowy i odbudowy Ukrainy – obecnie ich wartość wynosi ponad 400 mld euro i szybko rośnie. (…) W październiku (2023-red.) parlament (Parlament Europejski- red.) przyjął moją poprawkę do Instrumentu Wsparcia dla Ukrainy, jednoznacznie stwierdzając, że
konfiskata rosyjskiego majątku publicznego jest uzasadniona w świetle zwyczajowego prawa międzynarodowego albo jako zbiorowy środek zaradczy w odpowiedzi na naruszenie przez Rosję podstawowej zasady zakazującej wojen napastniczych, albo jako akt zbiorowej samoobrony zgodnie z art. 51 Karty Narodów Zjednoczonych. Podobnie Komisja Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych zatwierdziła projekt ustawy zezwalającej na konfiskatę rosyjskiego majątku państwowego. A kanadyjskie prawo już teraz zezwala na konfiskatę majątku publicznego”.
- 23 kwietnia 2024 w Parlamencie Europejskim odbyła się dyskusja o przekazaniu zamrożonych rosyjskich aktywów finansowych Ukrainie.
Włodzimierz Cimoszewicz, w imieniu Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim mówił:
„(…) Zbyt wiele czasu poświęcono odrębnej kwestii opodatkowania zysków z tych aktywów. Europa musi przejąć wszystkie aktywa bazowe Rosji – i musi to zrobić teraz. Moralnie wszyscy zgadzają się, że Rosja musi zapłacić za swoje zbrodnie.
(…) Z politycznego punktu widzenia czas na przejęcie tych aktywów jest również teraz, a nie w odległej przyszłości w ramach negocjacji pokojowych. Jeśli będziemy czekać, jest mało prawdopodobne, że kiedykolwiek to zrobimy.
Niektórzy krytycy konfiskaty majątku państwowego twierdzą, że zakłóciłoby to rynki finansowe i doprowadziłoby do wycofania aktywów przez kraje takie jak Chiny. Ale dokąd miałyby trafić te aktywa? To w ogóle nie ma sensu”.