11 sierpnia 2025. W ciągu pierwszych siedmiu miesięcy 2025 roku Ukraina zwiększyła obrót handlu zagranicznego, jednak różnica między importem a eksportem nadal rośnie. Według danych Państwowej Służby Celnej, od stycznia do lipca wartość wymiany handlowej wyniosła 69,1 mld USD — o 7,4 mld USD więcej niż w ubiegłym roku. Jednocześnie import osiągnął 45,9 mld USD, a eksport 23,2 mld USD, co doprowadziło do deficytu bilansu handlowego w wysokości 22,7 mld USD.
Struktura importu pokazuje, że ponad trzy czwarte dostaw podlega opodatkowaniu – 34,7 mld USD, to 76 proc. całkowitego wolumenu. Średnie obciążenie podatkowe takich towarów wynosi 0,52 USD za kilogram.
Głównymi dostawcami pozostają Chiny, skąd sprowadzono towary o wartości 9,9 mld USD, Polska (4,4 mld USD) oraz Niemcy (3,7 mld USD). Kraje te zapewniają znaczną część produkcji przemysłowej i konsumpcyjnej niezbędnej dla rynku ukraińskiego.
Pod względem struktury towarowej na pierwszym miejscu znajdują się maszyny, urządzenia i środki transportu – 18 mld USD. Ich udział w dochodach celnych wynosi 29%, czyli 112,7 mld UAH. Na drugim miejscu jest produkcja przemysłu chemicznego o wartości 7,3 mld USD (15 proc. wpływów, 57 mld UAH), a na trzecim – towary paliwowo-energetyczne (5,9 mld USD, 27 proc. wpływów, 105,5 mld UAH). Łącznie te trzy kategorie towarów stanowią 68 proc. całkowitego importu, co świadczy o dużej zależności gospodarki od importowego zaopatrzenia w kluczowych sektorach – od energetyki po produkcję przemysłową.
Struktura eksportu Ukrainy jest mniej zdywersyfikowana. Największy wolumen dostaw trafia do Polski (2,9 mld USD), Turcji (1,9 mld USD) i Włoch (1,3 mld USD).
W ujęciu towarowym pierwsze miejsce zajmują produkty spożywcze – 13 mld USD, co potwierdza wiodącą rolę sektora rolno-spożywczego w handlu zagranicznym. Na drugim miejscu plasują się metale i wyroby z metali (2,6 mld USD), a na trzecim – maszyny, urządzenia i środki transportu (2,2 mld USD). Przy odprawie celnej towarów objętych cłem eksportowym do budżetu wpłynęło 159,1 mln UAH.
Porównanie z wynikami pierwszego półrocza 2025 roku pokazuje utrzymującą się pozytywną dynamikę. Od stycznia do czerwca obrót towarowy wyniósł 58,3 mld USD, import – 38,3 mld USD, a eksport – 20 mld USD. Lipiec przyniósł dalszy wzrost wolumenu handlu zagranicznego, utrzymując tendencję ożywienia zarówno importu, jak i eksportu. Jednak różnica między nimi nie tylko się nie zmniejszyła, lecz nawet wzrosła, co wskazuje na utrwalony trend zwiększania się deficytu.
Ekonomiści zauważają, że wzrost importu może być wynikiem ożywienia popytu wewnętrznego, w tym na towary inwestycyjne, surowce i zasoby energetyczne niezbędne do odbudowy i modernizacji mocy produkcyjnych. Jednocześnie eksport pozostaje ograniczony przez bariery logistyczne, wpływ wojny na łańcuchy produkcyjne i transportowe, a także problemy strukturalne, w tym niewystarczającą dywersyfikację portfela towarowego.
Taka sytuacja tworzy dla gospodarki efekt dwojaki.
Z jednej strony wzrost obrotu towarowego może świadczyć o odbudowie aktywności gospodarczej i stopniowym powrocie biznesu do przedwojennych wolumenów pracy. Z drugiej – narastający deficyt bilansu handlowego do poziomu 22,7 mld USD zwiększa zależność kraju od zewnętrznych źródeł finansowania i dostaw importowych, co może mieć wpływ na stabilność walutową. Zdaniem analityków w perspektywie będzie to wymagało wyważonej polityki państwowej ukierunkowanej na stymulowanie eksportu, poszerzanie rynków zbytu oraz wspieranie branż zdolnych do szybkiego zwiększania sprzedaży zagranicznej.
Wiktoria Czyrwa
Obraz PublicDomainPictures z Pixabay