20 czerwca 2025. Rada Najwyższa przyjęła projekt ustawy zmieniającej zasady pozyskiwania kapitału prywatnego poprzez mechanizmy partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP). Rząd spodziewa się, że dzięki nowym przepisom uda się przyciągnąć do projektów inwestycyjnych do 1 mld USD.
Jak podkreślają inicjatorzy ustawy, pomoże ona w odbudowie społeczności dotkniętych zniszczeniami wojennymi i tworzy nowoczesne ramy prawne dla rozwoju PPP. W celu finansowania budowy lub odbudowy obiektów państwowych i komunalnych będzie można łączyć inwestycje prywatne z pomocą grantową międzynarodowych darczyńców. Takie działania będzie można realizować nie tylko na poziomie krajowym, ale również lokalnym: zintegrowane wspólnoty terytorialne, małe miasta i wsie zyskają możliwość szybszego nawiązywania partnerstw z biznesem lub darczyńcami, bez nadmiernej biurokracji.
Do potencjalnych obszarów, w których przewiduje się napływ inwestycji, należą porty morskie, placówki medyczne, obiekty infrastruktury komunalnej, a także budowa dróg płatnych, co wcześniej było niemożliwe bez jasnych podstaw prawnych. Ponadto lista możliwych projektów PPP obejmuje centra rehabilitacyjne, przedszkola, mieszkania socjalne, modernizację dworców (na przykład projekty Ukrzaliznyci) oraz odbudowę sieci elektroenergetycznych, którymi zajmuje się Ukrenergo.
Znaczącą nowością jest również to, że małe wspólnoty mogą teraz uruchamiać inwestycje bez kosztownych analiz wykonalności – wystarczy koncepcja. W czasie stanu wojennego oraz przez siedem lat po jego zakończeniu będzie obowiązywał uproszczony tryb dla projektów odbudowy w takich sektorach jak ochrona zdrowia, energetyka, transport, edukacja i usługi społeczne – niezależnie od skali i zakresu prac. Władze mają nadzieję, że dzięki tej ustawie uda się szybciej rozpocząć odbudowę infrastruktury krytycznej z szerokim udziałem sektora prywatnego.
Według pierwszej wicepremierki Julii Swyrydenko nowa ustawa to przełom w strategii inwestycyjnej odbudowy Ukrainy.
„Oznacza to, że infrastruktura w Ukrainie nie będzie już budowana ani odbudowywana wyłącznie z budżetu państwa. Zamiast tego dostosowujemy się teraz do światowych standardów: realizujemy projekty we współpracy z biznesem i międzynarodowymi darczyńcami w ramach wiarygodnych struktur PPP. Dzięki tej reformie oczekujemy, że PPP wreszcie zostanie upowszechnione, potencjalnie odblokowując do miliarda dolarów inwestycji w ciągu najbliższych kilku lat. Sektory priorytetowe to porty, szpitale i infrastruktura komunalna” – podkreśliła Swyrydenko. Zwróciła też uwagę, że dokument zakłada dostosowanie ponad 30 ustaw branżowych – co umożliwia wdrażanie partnerstw publiczno-prywatnych w wcześniej ograniczonych dziedzinach, takich jak ochrona zdrowia, edukacja, kultura, transport i mieszkalnictwo.
Jeden z autorów ustawy, przewodniczący komisji ds. polityki gospodarczej Rady Najwyższej Dmytro Nataliukha zaznaczył, że dzięki ustawie realizacja projektów PPP możliwa będzie także na poziomie lokalnym: zintegrowane wspólnoty, małe miasta i wsie będą mogły szybciej uruchamiać inicjatywy we współpracy z biznesem lub międzynarodowymi darczyńcami.
„Ustawa wprowadza elektroniczne procedury konkurencyjne, uproszczenia dla małych projektów (o wartości do 5,5 mln euro), harmonizację ze standardami europejskimi oraz zgodność z obowiązującym ustawodawstwem koncesyjnym. Przewiduje również możliwość wykorzystania zewnętrznego wsparcia donatorskiego, co jest szczególnie istotne dla projektów na terenach wyzwolonych lub zniszczonych. To nie tylko reforma inwestycyjna – to narzędzie szybkiego uruchamiania odbudowy tam, gdzie jest ona najbardziej potrzebna” – powiedział deputowany.
Jego zdaniem przyjęcie ustawy to ważny sygnał dla międzynarodowych partnerów. Podczas konferencji Ukraine Recovery Conference 2025 w Rzymie Ukraina będzie mogła zaprezentować nie tylko strategiczne plany, lecz także skuteczne podstawy prawne do ich realizacji we współpracy z sektorem prywatnym.
Wiktoria Czyrwa