15 maja 2025 roku. Projekt ustawy o regulacji rynku kryptowalut, który miał być rozpatrywany przez Radę Najwyższą, został usunięty z porządku obrad. Co się stało i czy są szanse na jego powrót do rozpatrzenia?
Dokument, który miał wprowadzić zasady regulacji rynku aktywów wirtualnych oraz określić podatki od operacji z kryptowalutami, nie trafił do sali obrad parlamentu. Dzieje się to, mimo że 24 kwietnia komisja finansowo-podatkowa poparła projekt, a jej przewodniczący, Danyło Hetmancew, podkreślał konieczność jak najszybszego przyjęcia ustawy, która jest jednym z wymogów wobec MFW.
Projekt ustawy definiuje cyfrowe aktywa jako cyfrowe obiekty istniejące na podstawie technologii blockchain, reguluje zasady ich obrotu oraz określa obowiązki podatkowe: podatek dochodowy od osób fizycznych (18 proc. po okresie przejściowym) oraz składkę wojenną (5 proc.). Przewiduje także obowiązkową autoryzację dostawców usług, przygotowanie „białej księgi” dla publicznych ofert oraz wprowadzenie mechanizmów kontroli nad operacjami z aktywami wirtualnymi, ich deklarowaniem i obowiązkową sprawozdawczością dla rezydentów Ukrainy.
Mimo to, projekt ustawy nie trafił do rozpatrzenia przez Radę Najwyższą. Jak informuje wiceprzewodniczący komisji, Jarosław Żelezniak, decyzja została zablokowana na poziomie Biura Prezydenta Ukrainy.
„Zniknął z porządku obrad nieprzypadkowo. Usunięto go po spotkaniu w Biurze Prezydenta, które osobiście prowadził głowa państwa z udziałem swoich zastępców, przedstawicieli frakcji oraz przewodniczących komisji. Konkretne punkty zostały zdjęte z porządku obrad osobiście przez prezydenta. Potwierdzają to moje źródła obecne na spotkaniu” – stwierdził Żelezniak.
Według niego, inicjatorem blokady projektu ustawy była Narodowa Komisja Papierów Wartościowych i Rynku Finansowego (NKCPFR), a zwłaszcza jej przewodniczący Rusłan Magomiedow. Żelezniak twierdzi, że Magomiedow jest bliskim przyjacielem szefa Kancelarii Prezydenta Andrija Jermaka i ma na niego pewien wpływ.
Rzeczywiście, przewodniczący NKCPFR Rusłan Magomiedow nie ukrywa swojego niezadowolenia z projektu ustawy. To właśnie komisja przekazała listę 80 propozycji dotyczących tego projektu. Wśród kluczowych rekomendacji znalazły się: określenie statusu regulatora zgodnie ze standardami MiCA oraz przekazanie kontroli nad rynkiem organowi odpowiedzialnemu za rynki kapitałowe. Komisja domaga się także zniesienia automatycznego dostępu emitentów i dostawców usług (CASP) bez autoryzacji w kraju, wzmocnienia wymogów dotyczących smart kontraktów oraz ustalenia mechanizmów kontroli nad dostępem do aktywów wirtualnych. NKCPFR proponuje również rozszerzenie zastosowania tokenów w transakcjach wymiany na towary i usługi, co obecnie nie jest przewidziane w projekcie.
Jednak Jarosław Żelezniak skrytykował argumenty Magomiedowa. Przypomniał, że wcześniej to właśnie NKCPFR blokowała przyjęcie projektu ustawy o wdrożeniu zasad IOSCO (Międzynarodowe standardy regulacji rynków papierów wartościowych, mające na celu zapewnienie przejrzystości, ochrony inwestorów oraz zapobieganie manipulacjom), co postawiło pod znakiem zapytania wypłatę transzy z Banku Światowego w wysokości 1,5 mld USD. Jeśli chodzi o możliwość działania bez rejestracji, według Żelezniaka jest to absolutnie konieczne do przyciągnięcia kontrahentów i kapitału.
Zarówno on, jak i niektórzy jego koledzy uważają, że prawdziwym powodem blokady jest chęć NKCPFR zostania jedynym regulatorem rynku aktywów wirtualnych, co obecnie nie jest przewidziane w projekcie.
Przyszłość legalizacji kryptowalut pozostaje więc niepewna. Danyło Hetmancew podkreśla, że projekt ustawy jest gotowy do głosowania i ma poparcie wśród deputowanych. Ministerstwo Cyfryzacji i Bank Narodowy również popierają obecną wersję dokumentu, ale nie mają uprawnień do publicznego komentowania sytuacji. Tymczasem NKCPFR nadal blokuje jego wniesienie do parlamentu. Czy projekt wróci do rozpatrzenia – zależy od tego, czy uda się rozwiązać konflikt między jego autorami a NKCPFR. W przeciwnym razie dokument może pozostać zablokowany na długo.
Wiktoria Czyrwa
Image by Gerd Altmann from Pixabay