14 maja 2025. Szacuje się, że wartość CRM (critical raw materials) występujących w Ukrainie może wynosić nawet 775 mld USD, lecz ich eksport w 2024 nie przekroczył 0,1 mld USD – czytamy w Raporcie „Stan obecny i perspektywy wydobycia surowców krytycznych w Ukrainie”. Oczywistą oczywistością jest, że raport przygotował Departament Badań i Analiz Banku Gospodarstwa Krajowego.
Analitycy BGK zwracają uwagę, że:
- Ukraina posiada zasoby surowców strategicznych (critical raw materials, CRM), takich jak: lit (1- 2 proc. potwierdzonych światowych zasobów), grafit (6,5 proc. potwierdzonych światowych zasobów), tytan (wg ekspertów ukraińskich 20 proc. zasobów światowych, wg ekspertów amerykańskich 1,18 proc.) i miedź. W Ukrainie nie występują jednak znaczące zasoby pierwiastków ziem rzadkich (rare-earth elements,REE).
- Wydobycie surowców krytycznych nie było dotąd priorytetem ukraińskich władz. Dopiero w 2024 zaktualizowano krajową strategię rozwoju bazy zasobów surowców naturalnych (do 2030).
- Jednym z problemów dotyczących wydobycia REE jest występowanie podmiotów z aktywnymi licencjami, które nie prowadzą wydobycia. W niektórych przypadkach celem jest sprzedaż przedsiębiorstwa z aktywną licencją za wyższą cenę.
- Obszar CRM został określony w Ukraine Facility jako jeden z pięciu kluczowych dla ukraińskiej gospodarki. Pomimo deklarowanego zainteresowania i potencjału, procesy eksploracji i rozpoczęcia wydobycia są długotrwałe i obarczone ryzykiem.
- Ukraina pozostaje w tyle za wiodącymi krajami w branży wydobywczej pod względem rozwoju technologicznego. Wykorzystanie potencjału ukraińskich złóż wymaga znacznych inwestycji w budowę kopalń i zakładów przetwórczych, co jest nierealne w perspektywie krótkoterminowej. Ponadto, przyciągnięcie inwestorów wymaga pokonania znacznych przeszkód biurokratycznych. Nawet po uzyskaniu licencji, proces potwierdzania rezerw, ich ilości i jakości może trwać latami.
- Dla Ukrainy rozwój projektów CRM może przynieść znaczące korzyści gospodarcze, wzmacniając pozycję kraju jako strategicznego partnera UE oraz Stanów Zjednoczonych. Międzynarodowe partnerstwa z Ukrainą mogą być ważnym elementem budowania odporności w obliczu rosnącej konkurencji geopolitycznej związanej z dostępem do tych krytycznych materiałów.
Raport „Stan obecny i perspektywy wydobycia surowców krytycznych w Ukrainie”
Red.
Image by Herbert Aust from Pixabay