13 maja 2025. Ukraina wciąż zmaga się z dramatycznymi skutkami rosyjskiej inwazji. Choć dane makroekonomiczne pokazują oznaki stabilizacji, najnowszy Monitor Spraw Ukraińskich, przygotowany przez Bank Gospodarstwa Krajowego, wskazuje na poważne zagrożenia w sektorze energetycznym. Eksperci podkreślają, że kraj musi już teraz zabezpieczyć dostawy gazu i odbudować infrastrukturę, by uniknąć kryzysu zimą 2025/2026.
Według analiz BGK, Ukraina potrzebuje co najmniej 3,5 mld dolarów, by sprowadzić 4-4,5 mld m3 gazu oraz odbudować zniszczone instalacje przesyłowe. Rezerwy gazu spadły do 5,65 mld m3 – o 30 proc. mniej niż średnio w ostatnich latach. Krajowa produkcja została ograniczona do około 40 mln m3 dziennie. Tylko część uszkodzonej infrastruktury da się naprawić w krótkim czasie, reszta wymaga wielomiesięcznych inwestycji i wsparcia międzynarodowego.
Eksperci BGK podkreślają, że bez pilnych działań w sektorze energii zagrożona będzie ciągłość podstawowych usług w kraju, a czas na przygotowania do zimy jest mocno ograniczony.
Na szczególną uwagę zasługuje podpisana pod koniec kwietnia umowa między Ukrainą a Stanami Zjednoczonymi o utworzeniu wspólnego Funduszu Inwestycyjnego. Porozumienie zakłada, że Ukraina przekaże 50 proc. przychodów z nowych licencji wydobywczych, a USA wesprą fundusz pomocą finansową i wojskową. Środki mają być przez pierwszą dekadę reinwestowane wyłącznie na terytorium Ukrainy. Zdaniem BGK, to potencjalny fundament trwałego partnerstwa, choć wymagający transparentnych mechanizmów zarządzania.
Raport BGK przywołuje również dane z opracowania RDNA4, które szacuje wartość wojennych zniszczeń na 176 mld dolarów, a całkowite potrzeby odbudowy – na ponad 523 mld dolarów. Największe potrzeby występują w sektorze społecznym: mieszkalnictwie, ochronie zdrowia i edukacji. Ponad połowa niezbędnych inwestycji dotyczy regionów znajdujących się poza linią frontu, co – zdaniem ekspertów – stwarza realne warunki do działania już dziś.
Mimo trudnych warunków Ukraina odbudowuje swoją gospodarkę. Rezerwy walutowe przekroczyły 42 mld USD, inflacja ma szansę powrócić do jednocyfrowych poziomów, a wskaźniki nastrojów biznesu wyraźnie rosną.
BGK zwraca uwagę, że jeśli Ukraina skutecznie zabezpieczy sektor energetyczny, może wejść na ścieżkę odbudowy szybszą, niż wielu się spodziewa – zarówno pod względem gospodarczym, jak i instytucjonalnym.
Najnowsze wydanie Monitora Spraw Ukraińskich jest dostępne TUTAJ.