Decentralizacja polską drogą

27 maja samorząd terytorialny Polski obchodził swoje święto. Od 2015 roku samorząd terytorialny Polski stał się przykładem dla samorządu terytorialnego Ukrainy w zakresie decentralizacji. To właśnie polskie doświadczenia pomogło nam zrozumieć, do jakiego modelu zmierzamy i do czego dążymy.

W ciągu pięciu lat wdrażania reformy decentralizacji w Ukrainie, dobrowolnie połączyła się duża liczba wiejskich, osiedlowych i miejskich rad, które utworzyły niemal tysiąc dobrowolnie zjednoczonych hromad. Jedną trzecią ogólnej liczby hromad połączono „odgórnie”, postanowieniem rządu. Jednak decentralizacja, według wyników badań społecznych, uważana jest za jedną z najbardziej udanych reform przeprowadzonych w Ukrainie w ostatnich latach. Co więcej, to właśnie decentralizacja pomogła Ukrainie przetrwać w pierwszych dniach wojny, gdy każdy samorządowiec bronił swojej hromady.

Teraz Ukraina i hromady ukraińskie przeżywają trudne czasy. Bronimy naszej Ziemi, Niezależności i Wolności. Walka toczy się na froncie i na tyłach, w codziennym życiu. Hromady i i ich przewodniczący stoją przed wyzwaniami, które wymagają szybkich rozwiązań. Zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańców, budowa schronów, odbudowa zniszczonych domów i obiektów infrastruktury społecznej, zachowanie infrastruktury krytycznej, pomoc dla przymusowo przesiedlonych osób, wsparcie dla Sił Zbrojnych Ukrainy – takie zadania stają teraz przed hromadami. Jednocześnie nikt nie skreślił z listy ich zadań kwestii zagospodarowania terytorialnego i poprawy warunków życia mieszkańców hromady.  Żeby ludzie wrócili, władze lokalne muszą stworzyć odpowiednie warunki. Dlatego też przewodniczący ukraińskich hromad nadal poświęcają dużą uwagę lokalnemu rozwojowi gospodarczemu w tych trudnych czasach, szukając inwestorów wśród biznesu i partnerów wśród samorządów krajów UE, przede wszystkim sąsiadów – Polski.

Od pierwszych dni wojny to polski samorząd terytorialny szybko zareagował i udziela pomocy Ukrainie i jej obywatelom.

Liderzy hromad ukraińskich, nawet w trudnych dla Ukrainy czasach, nadal przejmują doświadczenia swoich polskich kolegów i szukają partnerstw.

W dniach 15-19 maja delegacja przewodniczących hromad z różnych obwodów Ukrainy (charkowskiego, połtawskiego, kijowskiego, kirowohradzkiego, rowieńskiego, czernihowskiego) wzięła udział w 15. Baltic Business Forum „Energia dla odbudowy Ukrainy”, którego organizatorami były Polsko-Ukraińska Izba Gospodarcza i Międzynarodowe Stowarzyszenie Europa-Pólnoc-Wschód. Wizyta została zorganizowana przez organizację pozarządową Centrum Rozwoju Samorządu Terytorialnego oraz organizację pozarządową Polsko – Ukraińskie Stowarzyszenie Agrarne we współpracy z Międzynarodowym Stowarzyszeniem Europa-Pólnoc-Wschód. Wsparcia udzieliła Fundacja Liderzy Przemian w ramach Programu Study Tours to Poland, ze środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

Przewodnicząca Centrum Rozwoju Samorządu Terytorialnego Diana Barynowa i burmistrz miasta Sarny Rusłan Serpeninow (którego hromada była ostrzeliwana 13 razy) wzięli udział w dyskusji „Master plan lokalnej odbudowy- jak projektować i finansować zmiany w Ukrainie”, która odbyła się w ramach Forum Samorządowego BBF. Podczas swojej prezentacji Diana Barynowa opowiedziała o wyzwaniach, przed którymi obecnie stoją ukraińskie hromady i kraj, podkreślając, że jeśli nie powstrzymamy agresora, jutro może się oni pojawić przed innymi krajami Europy.

Rusłan Serpeninow zasugerował europejskim kolegom, aby połączyli siły i wspólnie zastanowili się nad przyszłym miejscem i rolą Ukrainy w rodzinie europejskiej i już teraz zaczęli budować ten model.

Przewodnicząca Roganskiej rady osiedlowej (Obwód Charkowski), Maria Czernenko, której hromada przez prawie pół roku znajdowała się na linii frontu, wzięła udział w dyskusji „Energetyka – nowy cel ataków agresora. Doświadczenia i wnioski z ukraińskiej obrony światła i ciepła”. Przewodnicząca opowiedziała o wyzwaniach energetycznych dla małej osiedlowej hromady w czasie pełnoskalowej wojny oraz o doświadczeniach ich pokonania.

W kuluarach BBF, przewodniczący hromad Ukrainy mieli możliwość rozmowy z wybitnymi polskimi politykami i działaczami społecznymi. Przede wszystkim był to Aleksander Kwaśniewski, który w swoim wystąpieniu wielokrotnie podkreślał, że Ukraina powinna być w NATO, oraz Marek Belka, który podkreślił konieczność znalezienia sposobów na uregulowanie długów Ukrainy.

Nasza delegacja miała również możliwość rozmowy z Prezydentką Miasta Słupsk panią Krystyną Danilecką, PrezydentemPmiasta Świnoujście panem Januszem Żmurkiewiczem, oraz jego zastępcą, Pawłem Sujką. Spotkaliśmy się również z Przewodniczącym Parlamentarnego Zespołu do spraw Odbudowy Ukrainy, Markiem Rutką, głównym ekonomistą BGK, Mateuszem Walewskim oraz wieloma innymi uczestnikami forum, aby podzielić się naszymi problemami i poszukać możliwych wspólnych rozwiązań.

W ramach wizyty przewodniczący gmin odwiedzili również urzędy miasta Świnoujście i Goleniów, gdzie zapoznali się z funkcjonowaniem obiektów infrastruktury oraz lokalnych przedsiębiorstw.

Ważne, że podczas tej wizyty osiągnięto porozumienie dotyczące podpisania umowy pomiędzy burmistrzem miasta Goleniów w województwie zachodniopomorskim, Robertem Krupowiczem, a burmistrzem miasta Wałky w obwodzie charkowskim, Walerijem Skrypniczenko. Zespół rady miasta Wałky aktywnie pracuje nad utworzeniem parku przemysłowego na terenie hromady. Natomiast miasto Goleniów ma bogate doświadczenie w tym zakresie – od 2013 roku działa tam park przemysłowy, w którym zatrudnionych jest około 5 tysięcy osób. Współpraca między dwoma miastami umożliwi hromadzie Wałky poznanie i wykorzystanie polskiego doświadczenia w budowie nowoczesnego europejskiego parku przemysłowego.

Kolejnym praktycznym osiągnięciem było podpisanie listu o zamiarze współpracy pomiędzy Sawyńską hromadą osiedlową reprezentowaną przez Oksanę Suprun a gminą Kozy (Województwo Śląskie) na czele z Jackiem Kalińskim.

Obecnie nasze Centrum Rozwoju Samorządu Terytorialnego we współpracy z Polsko-Ukraińską Izbą Gospodarczą i gminami – partnerami robi wszystko, co możliwe, aby budować relacje między Ukrainą a Polską na poziomie lokalnym. Pracujemy nad tym, aby ukraińskie hromady mimo wojny miały możliwość rozwoju, uczenia się na doświadczeniach i realizacji projektów na poziomie europejskim. W celu pogłębienia tej współpracy, przede wszystkim w kierunku gospodarczym, w ramach PUIG utworzono nowy Komitet – Komitet ds. Współpracy Samorządów.

Razem możemy pokonać wroga!

Chwała Ukrainie!

Niech żyje Polska!

 

Diana Barynowa,

Przewodnicząca organizacji pozarządowej Centrum Rozwoju Samorządu Terytorialnego Przewodnicząca Komitetu ds. Współpracy Samorządów Polsko-Ukraińskiej Izby Gospodarczej (po stronie ukraińskiej).

Facebook
Twitter
LinkedIn