Gospodarka w 2022 roku

30 grudnia 2022. Miniony rok był najtrudniejszy w najnowszej historii Ukrainy, ale państwu udało się przetrwać, chronić swój potencjał gospodarczy i wspierać biznes.

Według ubiegłorocznych prognoz Narodowego Banku Ukrainy, w 2022 roku ukraińska gospodarka miała wzrosnąć o 3,4 proc., ale z powodu wojny PKB spadł o ponad 30 proc. A to spowodowało korektę wszystkich wskaźników: w szczególności inflacja konsumencka za rok wyniosła około 27  proc., kurs hrywny osłabił się w ciągu roku o ponad 26 proc., oficjalny kurs dolara wynosił 36,5 UAH, stopa bezrobocia w Ukrainie osiągnęła poziom 28,3 proc. (bez pracy pozostaje 4,2-4,8 mln osób).

Innym zauważalnym trendem minionego roku była masowa relokacja ukraińskich przedsiębiorstw, której wielkość jest porównywalna z relokacją firm podczas II wojny światowej. Według Ministerstwa Gospodarki, w związku z zakrojonymi na szeroką skalę działaniami wojennymi na wschodzie i południu kraju, do połowy jesieni przeniesiono 772 firmy. Pozwoliło to uratować ponad 35 000 miejsc pracy. Ponadto w ewakuowanych przedsiębiorstwach zatrudnienie znalazło ponad 7 tys. okolicznych mieszkańców.

Ogólnie biznes stopniowo się odbudowuje – prawie 70 proc. firm wznowiło pracę. Jeśli w marcu 2022 r przestało działać ponad 75 proc. przedsiębiorstw, to na koniec roku będzie tylko 10 proc. takich firm.

Pod wieloma względami Ukraina przetrwała dzięki znacznemu wsparciu partnerów międzynarodowych – Stanów Zjednoczonych i UE, którego wartość, według Narodowego Banku Ukrainy, może osiągnąć do końca roku 31 mld USD. Ponadto niedawno osiągnięto porozumienie z MFW w sprawie przeprowadzenia 4. miesięcznej misji obserwacyjnej, w przypadku pomyślnego zakończenia której Ukraina będzie miała dostęp do rozszerzonego programu wsparcia kredytowego  MFW od marca 2023 r.

Pomimo rosyjskiej agresji Ukraina zachowała swój system finansowo-bankowy. Tylko kilka instytucji finansowych opuściło rynek. Zamiast tego rośnie zaufanie deponentów: według NBU na koniec 2022 roku wielkość depozytów hrywny ludności wzrosła o 37 proc., przedsiębiorstw – o 11 proc.

Oczywiście są też wiadomości nie tak optymistyczne. Według szacunków urzędowych, potwierdzonych przez Bank Światowy, wielkość szkód wyrządzonych gospodarce Ukrainy w pierwszej połowie 2022 r. wyniosła 350 mld USD, a do końca roku może się podwoić.

Negatywnym trendem jest znaczny spadek aktywności inwestycyjnej i odpływ środków zagranicznych przedsiębiorców. Tylko w pierwszej połowie 2022 roku kapitał inwestorów bezpośrednich na Ukrainie zmniejszył się o 8,8 mld dolarów.

Prognozy gospodarcze na 2023 rok są jednak dość optymistyczne: biznes przystosowuje się do warunków wojennych, reorganizuje swoją pracę, kupuje sprzęt potrzebny na wypadek awarii zasilania. Jeśli w przyszłym roku nie będzie ostrzałów, w szczególności ataków rakietowych na infrastrukturę energetyczną, to  PKB Ukrainy według  prognoz Banku Światowego  może zacząć rosnąć – o 3,3 proc. lub o 1 proc. – według oczekiwań MFW. Jeśli jednak aktywne działania wojenne będą kontynuowane, Ukrainę czeka spadek PKB o 3-9 proc. w porównaniu z rokiem bieżącym.

Podsumowując miniony rok, warto wspomnieć o kilku znaczących wydarzeniach, które mogą mieć wpływ na wszystkie dziedziny życia. Wśród nich jest wniosek Ukrainy o przystąpienie do Unii Europejskiej w trybie przyspieszonym, który Wołodymyr Zełenski złożył kilka dni po rozpoczęciu inwazji na pełną skalę. Latem Unia Europejska przyznała Ukrainie status kandydata do członkostwa w UE. Pod koniec września Ukraina złożyła kolejny przełomowy wniosek – o przystąpienie do NATO.

Biorąc pod uwagę kolosalne wsparcie międzynarodowe Ukrainy ze strony zdecydowanej większości państw, istnieje duże prawdopodobieństwo, że rok 2023 pozytywnie zaskoczy Ukraińców w kontekście istotnych zmian geopolitycznych i gospodarczych.

Wiktoria Czyrwa

Facebook
Twitter
LinkedIn