14 lipca 2021. Migracja zarobkowa, pozytywne cechy charakteru i neutralna koncepcja sąsiedztwa są najczęściej występującymi stereotypami we wzajemnym postrzeganiu Ukraińców i Polaków – wynika z opublikowanego przez Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego raportu “Polacy i Ukraińcy w codziennych kontaktach”.

Zdaniem autorów badania, migracja, osłabienie współpracy politycznej i konflikty na tle historycznym miały bezpośredni i trwały wpływ na stosunki polsko- ukraińskie i wzajemne postrzeganie się̨ ich obywateli.  W związku z tym postanowili dogłębnie zbadać te wzajemne percepcje.

Najbardziej popularne odpowiedzi Polaków na pytanie „Co przychodzi Panu/Pani na myśl kiedy słyszy Pan/Pani słowo Ukrainiec, Ukrainka to:

  • migracja zarobkowa (17 proc.),
  • pozytywne cechy (14 proc.),
  • sąsiad (9 proc.),
  • normalność/podobieństwo (8 proc.),
  • historia (7 proc.).

Natomiast najczęściej występujące skojarzenia Ukraińców z Polakami to:

  • pozytywne cechy (16 proc.),
  • sąsiad (12 proc.),
  • migracja zarobkowa (12 proc.),
  • Polska (9 proc.),
  • przyjaciele (7 proc.).

Blisko 40 proc. ukraińskich respondentów miało okazję być́ w Polsce, a Ukrainę̨ odwiedziło 25 proc. badanych Polaków. Przy czym ponad połowa respondentów wyraziła chęć́ odwiedzenia sąsiedniego kraju (59 proc. Ukraińców i 56 proc. Polaków). Duża cześć́ respondentów z obu krajów wskazała turystykę̨ jako główny powód wizyt zagranicznych – 79 proc. Polaków i 48 proc. Ukraińców. Prawie połowa Ukraińców (48 proc.) oświadczyła, że przyjeżdża do Polski do pracy, i tylko dla 13 proc. polskich respondentów praca była powodem wyjazdu do Ukrainy.

Dane uzyskane w badaniu wskazują na ogólnie pozytywne wzajemne kontakty pomiędzy Polakami a Ukraińcami. Aż 45 proc. obywateli Ukrainy i 48 proc. obywateli Polski postrzega te kontakty jako pozytywne. Ponad jedna trzecia respondentów z obu krajów zgłaszała, że ma przyjaciół z sąsiadującego kraju.

Raport powstał w wyniku współpracy czterech instytucji: biur Fundacji im. Friedricha Eberta w Warszawie i Kijowie, Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu oraz Rady Polityki Zagranicznej „Ukrainian Prism” z Kijowa. Analiza oparta jest na wynikach sondażu opinii publicznej, który został przeprowadzony w Polsce i w Ukrainie w grudniu 2020 r. Pełny raport z badania jest dostępny na stronie Kolegium Europy Wschodniej.

Tetiana Gomon